قفسه‌: نقد و نگاه من به کتاب‌هایی که خوانده‌ام Qafase.IR

معرفی، نقد، بررسی و تحلیل كتاب با تاكید بر جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی

دوشنبه 13 شهریور 1396

کتاب سرو سور؛ خلیل نجاری سرخهکتاب «سروِ سور»؛ خاطرات خلیل نجار، مصاحبه و تدوین: محمود امامی

سرو سور؛ سروی از سُرخه
حجت‌الاسلام حسن روحانی با پیروزی در انتخابات یازدهم و دوازدهم ریاست جمهوری آوازه سرخه را در دهه ۱۳۹۰ در سطح ملی مطرح کرد. این شهر در استان سمنان قرار دارد و فرهنگ و زبان خودش را داشته است. مثلاً سور که در عنوان کتاب آمده است، در زبان سرخه‌ای، به معنای سرخه است. سرو سرخه. این استعاره برای خلیل نجار به کار رفته است. 

خلیل نجار کیست؟
خلیل نجار از مبارزان پیش از انقلاب اسلامی بوده و در کمیته مشترک ضد خرابکاری شکنجه شده است. آقای نجار پس از ناتمام گذاشتن دوره دانش‌آموزی برای کار به تهران مهاجرت می‌کند و پس از سه سال سرانجام به عضویت هوانیروز ارتش شاهنشاهی در می‌آید. هفت سال بعد از ارتش استعفا می‌دهد و کارمند سفارت آمریکا می‌شود. در جریان ترور دوست و همکارش، اعضای سازمان مجاهدین (منافقین) اعترافاتی می‌کنند و او هم دستگیر، شکنجه و زندانی می‌شود. در زندان با مرحوم شهید محمدعلی رجایی و مرحوم شهید آیت‌الله مهدی شاه‌آبادی آشنا می‌شود. پس از سه سال تحمل زندان، در آبان ۱۳۵۷ در جریان آزادی‌های گسترده زندانیان سیاسی او هم آزاد می‌شود و به سرخه برمی‌گردد. در روزهای انقلاب دوباره به تهران می‌آید و سرانجام اولین در حالی که به عنوان اولین شهردار پس از انقلاب در سرخه منصوب می‌شود، کتاب تمام می‌شود. براساس آنچه در مقدمه کتاب فهم می‌شود، او هم‌اکنون به اداره غرفه کوچک مطبوعات و محصولات فرهنگی در یک زائرسرا در سرخه مشغول است و دوران بازنشستگی خود را می‌گذراند.

فصل‌بندی
کتاب «سروِ سور» از یک مقدمه کوتاه و شش فصل تشکیل شده که «تولد و کودکی»، «مهاجرت به تهران»، «دستگیری»، «کمیته مشترک ضدخرابکاری»، «زندانی قصر» و «در آغوش مردم» عناوین نخستین بخش‌های این فصل‌هاست. (درست خوانده‌اید، فصل‌ها نام‌گذاری نشده‌اند و ما از عنوان اولین بخش هر فصل استفاده کردیم. البته فصل سوم فقط همین یک بخش را داشت.) ضمائم کتاب شامل اسناد و تصاویر حدود یک‌چهارم حجم کتاب را به خود اختصاص داده‌اند.

چند نکته
۱- به نظر می‌رسد نویسنده واقعاً از سر تواضع، فعالیت‌های انقلابی خود را بازگو نکرده است. اصلاً مشخص نشد که ایشان چرا به پنج سال زندان محکوم شد. ظاهراً عضو هیچ طیف سیاسی و مبارزی هم نبوده است. رفیق آقای خلیل نجار در جریان تسویه حساب درون‌سازمانی منافقین ترور می‌شود، ساواک هم ایشان را که عضو سازمان هم نبوده است،‌ دستگیر و شکنجه می‌کند و نهایتاً هم پنج سال زندان! ای کاش، در جریان ۲۰ ساعت مصاحبه، این ابهام‌ها برطرف می‌شد و شرحی از این فعالیت‌ها می‌آمد.
۲-من در جستجوی اینترنتی متوجه نشدم آقای خلیل نجار کیست و الآن کجاست و چرا مهم است. با خواندن کتاب هم نفهمیدم دقیقاً چه کارهایی کرده است. به طرز شگفتی، همه‌چیز در ابتدای ۱۳۵۸ با خبر شهردار شدن او تمام می‌شود.
۳-در فیپای کتاب موضوع «خاطرات جنگ ایران و عراق» نوشته شده است. اسم دفتر فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان سمنان هم آمده است. خیر است؛ ان‌شاءالله!
۴-تدوین تاریخ شفاهی در حوزه‌های گوناگون مرتبط با انقلاب اسلامی ضروری است. به ویژه اگر در همین اثر هم بیشتر به شهرستان پرداخته می‌شد. گاهی یادمان می‌رود مردم ما بودند که انقلاب کردند. از تلاش‌های آقای محمود امامی که توانسته‌اند کار را در حد انتشارات سوره مهر ارائه بدهند،‌ تشکر می‌کنم. ان‌شاءالله شاهد کارهای بیشتری از سوی ایشان باشیم.

اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

عنوان کامل کتاب

سرو سور؛ خاطرات خلیل نجار

پدیدآور

مصاحبه‌شونده: خلیل نجار (متولد ۱۳۲۴)
گردآورنده، مصاحبه‌کننده و تدوین: محمود امامی (متولد ۱۳۶۳)
تهیه: حوزه هنری استان سمنان

ناشر

تهران، شرکت انتشارات سوره مهر

سایر توضیحات

قطع رقعی، چاپ اول، ۱۳۹۴- ۱۵۲ صفحه: ۸۰۰۰ تومان.


به زودی در قفسه
کتاب تبسم‌های جبهه: خاطرات باحال و قشنگ بچه‌های جبهه و جنگ؛ حمید داودآبادی/ نشر شهید کاظمی
کتاب دیدار با آفتاب، خاطرات جانباز محمد یحیایی؛ سمیرا سادات امامی/ انتشارات کتاب سمنگان سمنان
کتاب فواره گنجشک‌ها، زندگی داستانی امام جعفر صادق؛ محمود پوروهاب/ انتشارات مسجد مقدس جمکران قم

تشکر
مسئلت خیر برای دوست و برادرم حسین مهدی‌پور که امکان مطالعه این کتاب را برایم فراهم کرد.

  • نظرات() 
  • جمعه 16 تیر 1396


    کتاب گوهر مهدی جعفری اشکذری
    کتاب «گوهر» خاطرات خودنوشت مهدی جعفری‌نسب اشکذری

    در یک نگاه
    این کتاب روایت صریح و صادقانه ماجرای یک خانواده است؛ خوشی‌ها و غم‌ها. گوهر، مادر این خانواده است. البته نقش محوری و پررنگی در همه اتفاقات ندارد. اما مادر ۱۵ فرزند است که بین آن‌ها شهید و اسیر و مفقودالاثر هم داریم. مادر و پدر این کتاب به‌ظاهر بی‌سواد هستند ولی فرزندانش را با ایمان تربیت کرده‌اند. 

    فصل اول؛ برای فرهنگ‌دوستان
    فصل اول کتاب تقریباً هیچ ارتباطی با فرهنگ پایداری و انقلاب و شهادت ندارد. توصیفی از زندگی مردم اشکذر یزد است در نیمه اول قرن چهارده شمسی و مواجهه آن‌ها با نمودهای تمدن مدرن. از جهت شناخت فرهنگ و مردم‌شناسی، نویسنده دیده‌ها و شنیده‌هایش را سر هم کرده و ترکیب خوبی ارائه کرده است. هرچند نخ تسبیح ندارد و سیر داستانی‌اش گم می‌شود.

    دو فصل دیگر
    این کتاب سه فصل دارد: تا آغاز انقلاب اسلامی، تا دفاع مقدس و دفاع مقدس. اما فصل‌بندی متوازنی ندارد و بیش از نیمی از آن به فصل اول اختصاص یافته است. فصل دوم به شدت کوتاه است. فصل سوم هم عنوان خوبی ندارد، چرا که به اتفاق‌های پس از پذیرش قطع‌نامه نظیر ارتحال امام، بازگشت اسرا و حتی تفحص و تشییع استخوان‌های به‌جامانده از شهدا هم می‌پردازد. دو قسمت تصاویر و اسناد هم پایان‌بخش کتاب شده‌اند.

    مخاطبان هر فصل
    رویدادها در فصل اول سرعت و هیجان کافی ندارند؛ البته اتفاقات عجیب و خواندنی (به نسبت زندگی امروز ما) زیاد می‌افتند. اما در فصل سوم، سرعت حوادث بالاست. ای کاش، نویسنده وقت بیشتری می‌گذاشت و پردازش و زمینه‌چینی‌های بیشتری در همان فصل سوم برای هر کدام از اتفاقات مهم آن فصل تدارک می‌دید. اگر فصل اول برای ما دانشجویان علوم اجتماعی خواندنی است، فصل سوم به تنهایی این قابلیت را دارد که از آن چند فیلم سینمایی اشکی دفاع مقدسی ساخته شود.

    به امید پردازش جدید
    متن کوتاه‌تری از این کتاب ظاهراً در سال ۱۳۷۵ با عنوان «باغ ننا» چاپ شده است. امید دارم نویسنده دوباره دست به قلم بشود و در ویرایش جدید، با زیاد کردن فصل‌ها به پرورش بیش‌ازپیش بخش دفاع مقدس و پس از آن بپردازد. 

    جلوه زیبای زبان و فرهنگ یزدی
    من زبان و فرهنگ یزدی را دوست دارم. انصافاً این مردمی را که در دل کویر، با طبیعت دوستی کرده‌اند، باید شناخت و البته باید تأسف خورد که جلوه‌های معماری و زندگی سنتی یزد به فراموشی رفته و پاسخ‌های سنتی مسائل هم فراموش شده است؛ حال آن‌که تنها باید از خرافه پالایش می‌شد و متناسب تحولات روزآمد می‌شد. با تشکر از نویسنده در استفاده از زبان یزدی و نوشتن صادقانه خوب و بد فرهنگ یزدی و اشکذری.

    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

    عنوان کامل کتاب

    گوهر؛ خاطرات خودنوشت محمدمهدی جعفری‌نسب اشکذری

    پدیدآور

    محمدمهدی جعفری‌نسب اشکذری

    ناشر

    تهران، انتشارت سوره مهر

    سایر توضیحات

    چاپ اول: ۱۳۹۰، ۳۶۸ صفحه،‌ مصور- ۶۹۰۰ تومان.


    به زودی در قفسه
    کتاب معاد: تفسیر سوره قیامت؛ آیت‌الله اسماعیل صالحی مازندرانی/ نشر صالحان قم
    کتاب مثل روزهای اول: خاطرات خلبان جانباز سید داود فرهادی؛ سمیرا سادات امامی/ انتشارات زمزم هدایت قم

  • نظرات() 
  • دوشنبه 22 خرداد 1391

    قصه پر غصه ماکتاب قصه پر غصه ما


    کتاب »قصه پرغصه ما« مجموعه داستان برای سال‌های پایان کودکی و آغاز نوجوانی است. داستان‌هایی که در همین آب و خاک اتفاق می‌افتند. خود را با آن داستان‌ها غریبه نخواهید یافت. مگر می‌شود استاد سرشار، داستان روشن‌فکری بنویسد که شما با آن غریبه باشید!

     


    نویسنده‌اش: محمدرضا سرشار


    محمدرضا سرشار نیاز به معرفی ندارد. البته شاید خیلی‌ها ندانند او نشان درجه یک هنری دارد که معادل دکتری است. نویسنده‌ای که حدود صد کتاب در زمینه داستان و نقد و مباحث نظری داستان (اعم از تالیف و ترجمه) دارد. از 20 سالگی برای کودکان و نوجوانان می‌نویسد. متولد 1332 است. فردا 23 خرداد، روز تولد محمدرضا سرشار در شهرستان زیبای کازرون (استان فارس) است.

     


    نویسنده متعهد


    شنیدن نام محمدرضا سرشار، بیش از هر چیز برایم تداعی‌گر اصطلاح »هنرمند متعهد« است.


    عنوان کامل کتاب

    قصه پر غصه ما: مجموعه داستان برای سال‌های آخر دبستان و دوره راه‌نمایی تحصیلی

    نویسنده

    محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)

    نسخه‌ای که من خواندم

    چاپ اول سوره مهر 1387، چاپ هشتم تاکنون با شمارگان 72500- 64 صفحه، 900 تومان

  • نظرات() 
  • سه شنبه 22 فروردین 1391

    نظریه اخلاقی سینما

    نظریه اخلاقی بیان‌گر این نکته است که سینما نقش بالقوه‌ خطیری را در حل مشکلات اخلاقی ما به دوش می‌کشد. نظریه اخلاقی نوعی نظام‌دهی براساس ارزش‌هاست. البته روشن‌فکران سینمای کشور ما خوش‌بختانه رابطه‌ای با این جور چیزها ندارند!

    این کتاب با شناسایی دو جریان عمده سنت‌گرا و نوگرا در جریان‌شناسی اخلاقی سینما، به مرور ساختارهای ارزشی هر یک پرداخته است و یک دوره فیلم‌های سینمایی قرن بیستم را مرور کرده است. هم‌چنین سخن گفتن از جنبه‌های اخلاقی و توانایی‌های سینما در مسائل اخلاقی و آسیب‌شناسی اخلاقی از دیگر مباحث این کتاب جیبی و جمع و جور است.


    عنوان کامل کتاب:

    نظریه اخلاقی سینما (جلد 5 مطالعات کاربردی هنر)

    نویسنده:

    غلامرضا جلالی، متولد 1333

    ناشر:

    تهران، انتشارات سوره مهر، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی

    نسخه‌ای که من خواندم:

    چاپ اول، 1384، 68 صفحه.


  • نظرات() 
  • دوشنبه 27 تیر 1390

    روی جلد آنان که رفتند
    کتاب «آنان که رفتند...»: کتابی با الهام از سخن مشهور دکتر علی شریعتی: «آنان که رفتند، کاری حسینی کردند و آنان که ماندند باید کاری زینبی کنند و گرنه یزیدی اند

    خلاصه داستانها
    سه داستان «آنان كه رفتند»، « آنان كه ماندند» و « یزیدی‌ها» عنوان‌های كتاب «آنان كه رفتند» را تشكیل می‌دهد.

    «آنان كه رفتند» حكایت گروهى پنج نفره از رزمندگان ایرانى است كه با حمله‏ اى غافلگیر‌كننده به‌مواضع عراقی­‌ها، تانك­‌هاى دشمن را منهدم مى‏كنند.

    «آنان كه ماندند» داستانى در فضاى بعد از جنگ ‏است. سعید، نوجوانى است كه در محیط آلوده جامعه احساس‏ مسئولیت سنگینى مى‏كند. در این فصل نویسنده از فراموش‌شدن ارزش‌های رزمندگان در جامعه شهری اظهار نگرانی كرده است.

    همچنین، «یزیدی‌ها» حكایت واعظى است كه در میان زندگى مرفه، سخنورى و كلمات عارفانه، هراسان از مرگ‏ است. نگرانی اصلی نویسنده در این فصل فروپاشی ارزشی جامعه شهری و قربانی‌شدن نسل‌جوان است. (منبع: +)


    رحیم مخدومی عزیزرحیم مخدومی و این کتاب

    رحیم مخدومی، نویسنده برجسته ای است. عمده موفقیت او هم به جهت اعتقاد به آرمانهای انقلاب اسلامی در نگارش کتابهایش است. سه داستان این کتاب، سه اپیزود یک سریال هستند. قسمتهای سریال کاملا به هم مرتبط هستند و شخصیتها و حادثه ها در هر سه مشترکند. ترکیب سه داستان، در داستان سوم بیشتر نمود دارد.

    شور انقلابی این کتاب، که جدیدا تجدید چاپ شده است (چاپ قبلی در سال 1376 توسط حوزه هنری منتشر شده بود.) مرا به یاد کتاب ارزشمند «جنگ پابرهنه» انداخت که از نظر من رحیم مخدومی، همچنان روایتگر جنگ پابرهنه است.  «جنگ پابرهنه»، «فرمانده من» و «یار کجاست؟ (سفرنامه حج)»  سه اثر برجسته رحیم مخدومی اند که جملاتی از امام خامنه ای در تمجید از آنها موجود است.


    رحیم مخدومی و فتنه 88

    در مقابل سکوت برخی منتسبان به فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی، رحیم مخدومی در جریان فتنه بی کار ننشست و به افسری جنگ نرم مشغول بود. او از خود مایه گذاشت و داستان های کوتاه فتنه از سراسر کشور آمد و کتابهایی که به کوشش او منتشر شد. برادر رحیم! خسته نباشی.

    اطلاعات کتابشناسی اثر:

    عنوان کتاب:

    آنان که رفتند...

    نویسنده:

    رحیم مخدومی

    ناشر:

    انتشارات سوره مهر تهران

    نسخه ای که من خواندم:

    چاپ دوم، 1389، 56 صفحه، 1300 تومان.

    خرید اینترنتی:

    http://ketabroom.ir/part,showEntity/id,6532/lang,fa/fullView,true/


  • نظرات() 
  • سه شنبه 16 فروردین 1390

    کتاب کوچه نقاشها سیدابوالفضل کاظمیکتاب کوچه نقاشها: کتاب خاطرات رزمنده و فرمانده بسیجی سید ابوالفضل کاظمی

    سید ابوالفضل کاظمی
    سید ابوالفضل کاظمی از ناشناخته ترین رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس ما بود. البته از این ناشناخته های بزرگ فراوان داریم. سرداران فراوانی داریم که ناشناخته بودند و ناشناخته ماندند. سید ابوالفضل کاظمی زود یتیم شد. تو فضای پهلوانی و هیات عزاداری امام حسین بزرگ شد و به صف انقلابیون پیوست و همراه اصغر وصالی و چمران در کردستان جنگید. (گروه دستمال سرخ ها). جنگ شد و او تهران را به مقصد جبهه ها ترک کرد. شاید تنها فرمانده گردانی که عضو سپاه نبود و یک بسیجی بود. سید ابوالفضل کاظمی هنوز پر نگرفته است. گرچه در طول مصاحبه ها چندبار کارش به بیمارستان ساسان رسید. وی هنوز ویژگی های داش مشتی خود را در سن 60 سالگی حفظ کرده و با ادبیات پهلوانی تهران قدیم حرف می زند و گیوه می پوشد.

    کتاب کوچه نقاشها؛ تدوین راحله صبوری
    کتاب از کودکی شروع می کند. فضای تهران قدیم را خوب تصویر می کند. به انقلاب می رسد، درگیری های ضد انقلاب و شروع جنگ و پایان آن در 1367 و سرانجام در تهران خاتمه می یابد.
    عبور از خطوط قرمز
    گرچه برخی سایتها نوشته اند حدود نیمی از کتاب (500 کتاب) سانسور شده که متعلق به گروگانگیری حاج احمد متوسلیان بوده است؛ به خوبی تفاوت سطح و نوع خاطرات در این کتاب با کتابهای گذشته محسوس است. به نظر می رسد برخی مسائل دیگر خط قرمز نیستند. مثلا در جایی راوی از اعتراض فرماندهان تهران به  شیوه جنگ گوشت و تانک سخن می گوید که تلفات زیادی داشت و به همین دلیل برخی فرماندهان استعفا می دهند و مانند رزمندگان عادی می جنگند. (ص 263)
    مثبت و منفی کتاب
    صداقت راوی، ادبیات داش مشتی، بیان جنبه های مثبت و منفی، ویراستاری خوب کتاب و ... از ویژگی های مثبت کتاب است. هم چنین ویژگی های فردی سید ابوالفضل کاظمی هم موثر است: فرمانده گردان که هم با نیروهای  رزمنده ساده در ارتباط است و از آنهاست و هم با کالک و نقشه عملیاتی و سطح کلان جنگ.
    اینکه سوره مهر کتاب را چاپ کرده (چون گران در می آره) از ویژگی های منفی کتاب است.
    این کتاب برای چه کسانی خواندنی است؟
    علاوه بر عموم علاقمندان به انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و فرهنگ پایداری، برای علاقمندان به فرهنگ (زبان، بازی ها و ...) تهران قدیم، پژوهشگران و علاقمندان به هیات و عزاداری امام حسین، پهلوانی و داش مشتی ها، ورزش باستانی، رویکرد عرفانی به دین و ... جذاب و شامل مطالب مفید است.
    پیش بینی امام خامنه ای درباره کتاب
    دستخط و امضاء سید ابوالفضل کاظمیگویا امام خامنه ای در عیادت از ایشان در بیمارستان، پیش بینی کرده اند که این کتاب جز پرفروشها خواهد بود. پیش بینی ای که به واقعیت پیوسته است. (+)
    تشکر
    از سید محمد فرنودی (
    +) که این کتاب خوب و خواندنی را به من معرفی کرد.
    این کتاب در اینترنت
    معرفی کتاب به قلم نویسنده (راحله صبوری) +
    گزارش رونمایی کتاب در خبرگزاری کتاب ایران +
    خرید اینترنتی کتاب در سایت مرکز فرهنگی عماد +
    گذر از کوچه نقاشها (قافله شهدا) +
    کوچه نقاشها (وبلاگ دختران باباعطا) +
    بچه های کوچه نقاشها (وبلاگ شازده کوچولو) +
    اطلاعات کتابشناسی

    عنوان کتاب

    کوچه نقاشها: خاطرات سید ابوالفضل کاظمی

    مصاحبه و تدوین

    راحله صبوری

    ناشر

    انتشارات سوره مهر، تهران

    سال نشر

    1389، چاپ سوم

    قمیت

    8500 تومان

    تعداد صفحات

    544


  • نظرات() 
  • آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد کل مطالب:
    • آخرین بازدید :
    • روزآمد شده در: