قفسه‌: نقد و نگاه من به کتاب‌هایی که خوانده‌ام Qafase.IR

معرفی، نقد، بررسی و تحلیل كتاب با تاكید بر جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی

چهارشنبه 29 شهریور 1396

کتاب خاطرات ژاژیلهکتاب «ژاژیله»؛ خاطرات دفاع مقدس داود طایفه‌خانی

سال ۱۳۵۹؛ داود نوجوانی ۱۵ ساله کلینی بود که جنگ شروع می‌شود. از طرفی، درس و مشق مدرسه دارد. از طرفی هم خانواده به کمک او در کشاورزی نیاز دارد. اما جبهه را انتخاب می‌کند و با همه دشواری‌های روزهای نخست که سازمان رزم مشخصی نداریم، خود را به مناطق نبرد می‌رساند و فرماندهان ناچار به پذیرش او می‌شوند. داود در جبهه بزرگ می‌شود و در این کتاب، تا عملیات مرصاد و پایان جنگ را روایت می‌کند.

سن تکلیف پسران در اسلام، ۱۵ سالگی است. نوجوانان سهم مهمی در جنگ ما داشتند. درک انگیزه‌ها و کیفیت حضور آن‌ها برای زندگی امروز هم درس‌آموز است. داود از ۱۵ تا ۲۲ سالگی در صحنه‌های سخت نبرد حضور داشت.

ژاژیله جایی است سرد و کوهستانی. بخش‌هایی از کتاب، دشواری‌های نبرد در این مناطق را توضیح می‌دهد. چه از نظر سرما، چه از نظر نظامی و کمی از نظرگاه ایدئولوژیک؛ چرا در آن‌جا جنگیدیم؟!

در جلد کتاب، عبارت «تاریخ شفاهی» به چشم می‌خورد. محتوای کتاب هم سؤال و جواب است. این کتاب به عبارتی حاصل ۴۰ ساعت مصاحبه است. البته به نظر می‌رسد سؤال‌ها خیلی خوب نیستند. در تاریخ شفاهی، سؤال خوب پرسیدن خیلی مهم است. با این حال، سرهنگ پاسدار داود طایفه‌خانی با اطلاعات فراوانش، توضیحات خوب و جامعی می‌دهد. 

او خاطرات جزیی و موردی هم تعریف می‌کند، اما شاید سهم تاریخ تحلیلی دفاع مقدس بیشتر شده باشد. ضمن این‌که فصل‌بندی و چینش کتاب هم بیشتر بر مبنای عملیات‌ها و رویدادهای مهم دفاع مقدس است. 

گستره زمانی کتاب هم جالب است. کودکی در یک فصل کوتاه روایت می‌شود. از فصل دوم (اولین اعزام!) تا هفدهم (عملیات مرصاد) روایت جنگ است. بنابراین یک دوره تاریخ دفاع مقدس با محوریت عملیات‌ها مرور می‌شود.

بخش قابل توجهی از کتاب هم به استان سمنان، وقایع و شهدایش می‌پردازد. نظیر قضیه ترور امام جمعه شهر گرمسار که در نوع خود مهم است. پرداختن به دفاع مقدس شهرستان‌ها هم یک ضرورت همیشگی است.

استفاده از رویکرد عالمانه تاریخ شفاهی به دفاع مقدس و جمع‌آوری خاطرات و دیدگاه‌ها در زمینه دفاع مقدس عامل مهمی در روشن ‌شدن حقایق و جلوگیری از تحریف دفاع مقدس است.

پاورقی‌های کتاب که برای ارائه توضیحات تکمیلی، اولیه و نسبتاً فشرده و استاندارد اضافه شده‌اند، از نکات قابل‌تقدیر در تدوین کتاب است.

فهرست اعلام و تصاویر (با زیرنویس) هم پایان‌بخش این کتاب هستند.

اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

عنوان کامل کتاب

ژاژیله؛ خاطرات داود طایفه‌خانی

پدیدآور

مصاحبه‌شونده: داود طایفه‌خانی (متولد ۱۳۴۴)
مصاحبه‌کننده: حسین خدادادی
تدوین: نازنین کاظمی (متولد ۱۳۶۴)
ویراستار: محمدرضا بشارتی

ناشر

تهران، موزه دفاع مقدس تهران و بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس

قطع رقعی، چاپ اول، ۱۳۹۴- ۳۸۸ صفحه: ۸۰۰۰ تومان.


به زودی در قفسه
کتاب «بعثت،‌ غدیر، عاشورا... مهدی»؛ محمدرضا حکیمی/ انتشارات دلیل ما قم
کتاب خورشید مغرب؛ محمدرضا حکیمی/ انتشارات دلیل ما قم
کتاب دیدار با آفتاب، خاطرات جانباز محمد یحیایی؛ سمیرا سادات امامی/ انتشارات کتاب سمنگان سمنان
کتاب فواره گنجشک‌ها، زندگی داستانی امام جعفر صادق؛ محمود پوروهاب/ انتشارات مسجد مقدس جمکران قم

تشکر
مسئلت خیر دارم برای دوست و برادرم حسین مهدی‌پور که امکان مطالعه این کتاب را برایم فراهم کرد.
 
اخبار غیرمرتبط:
 ۲ جلد به مجموعه «من دیگر ما» اضافه شده است و ویرایش جدیدی از آن موجود است. (بخرید)
مسابقه کتاب و زندگی وارد دوره جدید شد؛ دخیل عشق نوشته مریم بصیری (بیشتر)
رمان جدید حاج آقا مظفر سالاری (نویسنده رؤیای نیمه‌شب) با عنوان «دعبل و زلفا» در مضمون عاشقانه منتشر شد.

  • نظرات() 
  • دوشنبه 13 شهریور 1396

    کتاب سرو سور؛ خلیل نجاری سرخهکتاب «سروِ سور»؛ خاطرات خلیل نجار، مصاحبه و تدوین: محمود امامی

    سرو سور؛ سروی از سُرخه
    حجت‌الاسلام حسن روحانی با پیروزی در انتخابات یازدهم و دوازدهم ریاست جمهوری آوازه سرخه را در دهه ۱۳۹۰ در سطح ملی مطرح کرد. این شهر در استان سمنان قرار دارد و فرهنگ و زبان خودش را داشته است. مثلاً سور که در عنوان کتاب آمده است، در زبان سرخه‌ای، به معنای سرخه است. سرو سرخه. این استعاره برای خلیل نجار به کار رفته است. 

    خلیل نجار کیست؟
    خلیل نجار از مبارزان پیش از انقلاب اسلامی بوده و در کمیته مشترک ضد خرابکاری شکنجه شده است. آقای نجار پس از ناتمام گذاشتن دوره دانش‌آموزی برای کار به تهران مهاجرت می‌کند و پس از سه سال سرانجام به عضویت هوانیروز ارتش شاهنشاهی در می‌آید. هفت سال بعد از ارتش استعفا می‌دهد و کارمند سفارت آمریکا می‌شود. در جریان ترور دوست و همکارش، اعضای سازمان مجاهدین (منافقین) اعترافاتی می‌کنند و او هم دستگیر، شکنجه و زندانی می‌شود. در زندان با مرحوم شهید محمدعلی رجایی و مرحوم شهید آیت‌الله مهدی شاه‌آبادی آشنا می‌شود. پس از سه سال تحمل زندان، در آبان ۱۳۵۷ در جریان آزادی‌های گسترده زندانیان سیاسی او هم آزاد می‌شود و به سرخه برمی‌گردد. در روزهای انقلاب دوباره به تهران می‌آید و سرانجام اولین در حالی که به عنوان اولین شهردار پس از انقلاب در سرخه منصوب می‌شود، کتاب تمام می‌شود. براساس آنچه در مقدمه کتاب فهم می‌شود، او هم‌اکنون به اداره غرفه کوچک مطبوعات و محصولات فرهنگی در یک زائرسرا در سرخه مشغول است و دوران بازنشستگی خود را می‌گذراند.

    فصل‌بندی
    کتاب «سروِ سور» از یک مقدمه کوتاه و شش فصل تشکیل شده که «تولد و کودکی»، «مهاجرت به تهران»، «دستگیری»، «کمیته مشترک ضدخرابکاری»، «زندانی قصر» و «در آغوش مردم» عناوین نخستین بخش‌های این فصل‌هاست. (درست خوانده‌اید، فصل‌ها نام‌گذاری نشده‌اند و ما از عنوان اولین بخش هر فصل استفاده کردیم. البته فصل سوم فقط همین یک بخش را داشت.) ضمائم کتاب شامل اسناد و تصاویر حدود یک‌چهارم حجم کتاب را به خود اختصاص داده‌اند.

    چند نکته
    ۱- به نظر می‌رسد نویسنده واقعاً از سر تواضع، فعالیت‌های انقلابی خود را بازگو نکرده است. اصلاً مشخص نشد که ایشان چرا به پنج سال زندان محکوم شد. ظاهراً عضو هیچ طیف سیاسی و مبارزی هم نبوده است. رفیق آقای خلیل نجار در جریان تسویه حساب درون‌سازمانی منافقین ترور می‌شود، ساواک هم ایشان را که عضو سازمان هم نبوده است،‌ دستگیر و شکنجه می‌کند و نهایتاً هم پنج سال زندان! ای کاش، در جریان ۲۰ ساعت مصاحبه، این ابهام‌ها برطرف می‌شد و شرحی از این فعالیت‌ها می‌آمد.
    ۲-من در جستجوی اینترنتی متوجه نشدم آقای خلیل نجار کیست و الآن کجاست و چرا مهم است. با خواندن کتاب هم نفهمیدم دقیقاً چه کارهایی کرده است. به طرز شگفتی، همه‌چیز در ابتدای ۱۳۵۸ با خبر شهردار شدن او تمام می‌شود.
    ۳-در فیپای کتاب موضوع «خاطرات جنگ ایران و عراق» نوشته شده است. اسم دفتر فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان سمنان هم آمده است. خیر است؛ ان‌شاءالله!
    ۴-تدوین تاریخ شفاهی در حوزه‌های گوناگون مرتبط با انقلاب اسلامی ضروری است. به ویژه اگر در همین اثر هم بیشتر به شهرستان پرداخته می‌شد. گاهی یادمان می‌رود مردم ما بودند که انقلاب کردند. از تلاش‌های آقای محمود امامی که توانسته‌اند کار را در حد انتشارات سوره مهر ارائه بدهند،‌ تشکر می‌کنم. ان‌شاءالله شاهد کارهای بیشتری از سوی ایشان باشیم.

    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

    عنوان کامل کتاب

    سرو سور؛ خاطرات خلیل نجار

    پدیدآور

    مصاحبه‌شونده: خلیل نجار (متولد ۱۳۲۴)
    گردآورنده، مصاحبه‌کننده و تدوین: محمود امامی (متولد ۱۳۶۳)
    تهیه: حوزه هنری استان سمنان

    ناشر

    تهران، شرکت انتشارات سوره مهر

    سایر توضیحات

    قطع رقعی، چاپ اول، ۱۳۹۴- ۱۵۲ صفحه: ۸۰۰۰ تومان.


    به زودی در قفسه
    کتاب تبسم‌های جبهه: خاطرات باحال و قشنگ بچه‌های جبهه و جنگ؛ حمید داودآبادی/ نشر شهید کاظمی
    کتاب دیدار با آفتاب، خاطرات جانباز محمد یحیایی؛ سمیرا سادات امامی/ انتشارات کتاب سمنگان سمنان
    کتاب فواره گنجشک‌ها، زندگی داستانی امام جعفر صادق؛ محمود پوروهاب/ انتشارات مسجد مقدس جمکران قم

    تشکر
    مسئلت خیر برای دوست و برادرم حسین مهدی‌پور که امکان مطالعه این کتاب را برایم فراهم کرد.

  • نظرات() 
  • شنبه 31 تیر 1396

    کتاب «مثل روزهای اول»؛ خاطرات خلبان جانباز سید داود فرهادی/ سمیرا سادات امامی

    این کتاب را به پیشنهاد دوستم آقا مهدی خواندم. 

    کتاب «مثل روزهای اول» به زندگی خلبان جانباز سید داود فرهادی می‌پردازد. او در دوره شاه به عضویت هوانیروز در می‌آید و بعد از انقلاب اسلامی با بالگردهای کبرا حماسه می‌آفریند؛ هم در مبارزه با نفاق و هم در مبارزه با صدام. جالب آن‌که سرانجام در عملیات مرصاد و مبارزه با منافقین، بالگردش سقوط می‌کند و شهید صیاد شیرازی، گواهی شهادتش را امضا می‌کند اما او و رفیقش جان سالم به در می‌برند و از چنگال منافقین فرار می‌کند. چیزی نمانده بود که خودی‌ها آن‌ها را بکشند که...

    مرحوم حجت‌الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی که در مراسم تشییع ایشان حاضر شده بود، می‌گوید صبر کنید تا جنازه‌هایشان برسند!

    باید به حافظه این خلبان آفرین گفت که این حجم از جزییات را تعریف کرده است؛ چه از دوره کودکی و آموزش‌های قبل انقلاب و چه موارد مرتبط با عملیات‌ها و رویدادهای جنگ و پس از آن. کتاب از نظر صفحه‌آرایی و ویرایش بسیار ضعیف عمل کرده است. بی‌شک، این خاطرات ناب جای کار به صورت چندین فیلم سینمایی را دارد.

    صداقت و انصاف این خلبان در بیان خاطرات مشخص است و از این جهت، قابل تقدیر است. به عنوان مثال او تنها جنبه‌های منفی و ضعف‌ها را اشاره نکرده بلکه به صراحت برخی ویژگی‌ها و کارهای خوب هوانیروز در رژیم گذشته و یا ویژگی‌های خوب استاد آمریکایی‌اش را بیان کرده است.

    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

    عنوان کامل کتاب

    «مثل روزهای اول»؛ خاطرات خلبان جانباز سید داود فرهادی

    پدیدآور

    خاطرات: سید داود فرهادی، متولد ۱۳۳۳

    تدوین: سمیرا سادات امامی، متولد ۱۳۶۱
    تهیه‌کننده: اداره‌کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان سمنان

    ناشر

    پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق، انتشارات زمزم هدایت قم

    سایر توضیحات

    چاپ اول: ۱۳۹۴، ۱۷۶ صفحه،‌ مصور- ۷۵۰۰ تومان.


    به زودی در قفسه
    کتاب دیدار با آفتاب، خاطرات جانباز محمد یحیایی؛ سمیرا سادات امامی/ انتشارات کتاب سمنگان سمنان
    کتاب فواره گنجشک‌ها، زندگی داستانی امام جعفر صادق؛ محمود پوروهاب/ انتشارات مسجد مقدس جمکران قم
    کتاب حماسه تپه برهانی؛ سید حمیدرضا طالقانی/ انتشارات عماد فردا تهران
    کتاب بیایید با هم مهربان باشیم؛ سازمان نهضت سوادآموزی/ انتشارات کتاب نشر

  • نظرات() 
  • آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد کل مطالب:
    • آخرین بازدید :
    • روزآمد شده در: