قفسه‌: نقد و نگاه من به کتاب‌هایی که خوانده‌ام Qafase.IR

معرفی، نقد، بررسی و تحلیل كتاب با تاكید بر جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی

یکشنبه 14 خرداد 1396

رمان مأمور کتاب علی مؤذنی
کتاب رمان «مأمور»؛ علی مؤذنی

پیش از خواندن این کتاب، انتظارات از نویسنده بالا بود. همین‌طور از مجموعه «متون فاخر» انتشارات کتاب نیستان. به نظر می‌رسید قرار است پنجمین رمان آقای مؤذنی را درباره پیامبران اولوالعزم بخوانیم؛ رمان پیامبر اعظم. در حالی که رمان‌های چهار پیامبر قبلی کمتر از ۴۰۰ صفحه حجم داشتند، این کتاب به تنهایی ۴۰۰ صفحه بود و امید داشتم یک کار «درخور» و «خوب» را بخوانم. 

هرچه جلوتر رفتم،‌ نومیدتر شدم. هم از جهت محتوایی و هم از جهت فنی،‌ انتظاراتم برآورده نشد. البته دانش فنی نویسنده نیازی به تأیید من ندارد و پیش‌تر آشنایی و تسلط نویسنده بر فنون داستان‌نویسی را ستوده بودم. اما مشکل این‌جاست که کل کار، اصلاً معلوم نیست چی در اومده. ریزه‌کاری‌هایی قشنگی دارد ولی در کل خوب در نیامده است؛ باورپذیر هم نیست. حالا اسمش را رمان نگذاریم(*)،‌ داستان بلند بگذاریم؛ فرقی نمی‌کند. قصه‌ای در نیومد. من با تخیل مشکل ندارم ولی اتفاقات باید منطقی هم باشند. مثلاً توبه نویسنده در آخر داستان اصلاً جور در نمی‌آد.

این کتاب دارد داستان نویسنده‌ای را می‌گوید که بیش از حد، شوریده است. این نویسنده تاکنون چهار رمان برای چهار پیامبر اولوالعزم نوشته ولی در نگارش رمان پنجم شرط عجیبی گذاشته و... 

۴۰۰ صفحه رمان آن هم در شرایطی که تعداد شخصیت‌ها به تعداد انگشت‌های دو دست هم نمی‌رسد! انگیزه‌ای برای آدم نمی‌مونه بخواهد این کار به شدت خسته‌کننده را تا آخر بخونه. هر چه هم جلوتر می‌رویم،‌ اتفاقی هم نمی‌افتد که دلمان خوش باشد! مفیدترین ویژگی کتاب برای من این بود که چند نکته داستان‌نویسی آموزش می‌دهد! از جهت محتوایی هم این رمان،‌ اشکالات زیادی دارد. مثلاً حضور فرشته در منابع اسلامی به شکل مرد است نه زن. حالا زن باشد، نباید هر جا می‌رود،‌ آنجا را به محیط گناه و جاذبه جنسی تبدیل کند! نزول و حضور فرشته‌ها همیشه عامل تقویت معنویت فضا می‌شود. باور کنید!

خلاصه این کتاب از معدود کتاب‌هایی است که خوندنش را پیشنهاد نمی‌کنم. ظاهراً هنوز هم پس از هشت سال، تجدید چاپ نشد و چاپ اولش به قیمت ۶۸۰۰ تومان از سایت انتشارات نیستان قابل خریداری است.


علی مؤذنی چهره شناخته‌شده‌ای در زمینه ادبیات دینی و دفاع مقدس است و از او تاکنون «ملاقات در شب آفتابی»، «کشتی‌بان دوست»، «موسای عیسی»، «مأمور»، «ظهور»، «نه آبی، نه خاکی» را خوانده‌ام و به زودی «ارتباط ایرانی» و «مفرد مذکر غایب»ش را می‌خوانم. از پیشنهادها و نظرات شما درباره آثار او استقبال می‌کنم.


کتاب‌شناسی:

عنوان کامل کتاب

مأمور

نویسنده

علی مؤذنی، متولد ۱۳۳۷

ناشر

انتشارات کتاب نیستان تهران

سایر

چاپ اول، ۱۳۸۸: ۴۰۰ صفحه، رقعی، ۶۸۰۰ تومان



به زودی در قفسه:
کتاب رمان «آنک آن یتیم نظرکرده»؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)/ به‌نشر
کتاب تجربه‌های من/داستان‌های کوتاه تربیتی؛ لیلا سیاحتگر/ نشر بخشایش قم
کتاب رمان گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان/ نشر کتابستان معرفت
کتاب «ر؛ رسول حیدری»؛ مریم برادران/ نشر آرما
کتاب «احکام رایانه و اینترنت»؛ محمود صادقی؛ نشر معروف
کتاب کودکستان آقا مرسل/ جلد دوم گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان/ نشر کتابستان معرفت
کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی/ نشر صاعقه
کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی/ کتاب نیستان
کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)/ انتشارات دوستان
کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)
 

(*)در وبلاگ قفسه، به همه داستان‌های بلند، با تسامح، رمان گفته می‌شود. البته تلاش می‌شود خاطرات و زندگی‌نامه‌های واقعی، رمان نام نگیرند!

  • نظرات() 
  • جمعه 12 خرداد 1396

    کتاب روح ریحانیکتاب «روح ریحانی»؛ محمدمهدی رسولی

    محمدمهدی رسولی، نقاش و نویسنده است. او آثاری در زمینه ادبیات پایداری و دفاع مقدس دارد. کتاب رمان رقص بسمل او را که در زمینه دفاع مقدس و شکاف نسلی است، در دست مطالعه دارم.

    اما کتاب روح ریحانی، یک فیلم‌نامه است که به عنوان جلد ۱۲ مجموعه متون فاخر نشر نیستان منتشر شده است. این کتاب به زندگی امام خمینی از تولد تا کودکی می‌پردازد. با خواندن این کتاب به ۱۰۰ سال قبل سفر می‌کنید و به خمین می‌روید. 

    مخاطب عمومی با ادبیات این کتاب ارتباط برقرار نکرده است و پس از سال‌ها هم‌چنان چاپ اول کتاب (سال ۱۳۸۸) با قیمت ۱۷۰۰ تومان موجود است.

    این کتاب را در دهه فجر خواندم. الان هم در ایام سالگرد ارتحال امام مناسب دیدم همین خط کوتاه را به این مناسبت منتشر کنم.

    فیلمنامه روح ریحانی، اول بار، تحت عنوان” روح الله، پسر ایران ” در سال ۱۳۷۸ نوشته شد و در سال ۱۳۸۸ پس از بازنویسی به ” روح ریحانی ” تغییر نام داد.

    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

    عنوان کامل کتاب

    روح ریحانی

    نویسنده

    محمدمهدی رسولی

    ناشر

    تهران،‌ کتاب نیستان

    سایر توضیحات

    چاپ اول،‌۱۳۸۸، ۱۰۸ صفحه، قطع رقعی، ۱۷۰۰ تومان.


    به زودی در قفسه:
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
    کتاب رمان «آنک آن یتیم نظرکرده»؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)/ به‌نشر
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب رمان گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 11 خرداد 1396

    کتاب باغ طوطی میثم تمار
    کتاب رمان «باغ طوطی»؛ داستان زندگی میثم تمار/ مسلم ناصری

    آشنایی با نویسنده
    مسلم ناصری متولد ۱۳۵۱ کاشمر است. او علایق فرهنگی و تبلیغی دارد. تحصیلات حوزوی را تا خارج فقه و اصول ادامه داده است. بنابراین با یک زیربنای فکری اسلامی آشنایی دارد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در کارشناسی و کارشناسی ارشد تاریخ اسلام ادامه داده است. او کتاب‌های داستانی متعددی نوشته است و سردبیر مجله‌ها و نشریاتی برای کودکان بوده است. او در روستا با نوشتن نمایشنامه و اجرای آن در دهه فجر و تابستان در مدرسه و مسجد محل زندگی، کار ادبی خود را شروع کرد. به طوری که در دروه راهنمایی نمایشنامه‌های او در سطح شهرستان چندین بار مقام آورد. پس از ورود به قم ضمن همکاری با انحمن نمایش اداره ارشاد با بچه‌های مسجد نیز همکاری می‌کرد. تا این‌که سال 1372 فعالانه وارد حیطه داستان‌نویسی شد. اولین داستان مذهبی‌اش به نام «غنچه‌های پاییزی» برگزیده کنگره شعر و قصه طلاب شد...

    میثم تمار را نمی‌شناسید!
    یک چنین نویسنده فرهیخته‌ای حالا آمده است و دو سال کار پژوهشی کرده و نهایتاً کتاب «باغ طوطی» را درباره زندگی میثم تمار، یار باوفای امیر مؤمنان، نوشته است. باور کنید پس از خواندن این کتاب، مطمئن خواهید شد که میثم را نمی‌شناخته‌اید! نویسنده در این داستان، فرصت آن را داشته است تا میثم را به شما بشناساند و این کار را به خوبی انجام داده است. آری، میثم در نزد امام علی، چون یک «طوطی» برای «باغ» کوفه است.

    کتاب باغ طوطی به داستان زندگی میثم تمار از آغاز اسارت به دست اعراب در نوجوانی تا شهادت در زمان قیام امام حسین در ۱۸ فصل (۲۱۶ صفحه) می‌پردازد. 

    کتاب برای نوجوانان و بزرگسالان مناسب است. آقای محمد صادق تصویرگری‌هایی هم برای تنوع و جذابیت بیشتر انجام داده است. جالب است که انتشارات کتاب جمکران، اثر را در دو اندازه متفاوت (رقعی و خشتی بزرگ) منتشر کرده است.

    فارغ از جذابیت‌های داستان زندگی میثم، نویسنده با توجه به ایرانی بودن او، به یک مسئله مهم نوجوانان پاسخ داده است و آن هم تعلق خاطر همزمان به ایران و اسلام است. نویسنده توانسته مسئله عربی‌گرایی برخی کوفیان و ریشه‌های آن را و نیز سازگاری اسلام با ایرانیان را تا اندازه قابل قبولی به خوبی نشان دهد.


    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر:

    عنوان کامل کتاب

    باغ طوطی؛ رمان زندگی میثم ثمار

    نویسنده

    مسلم ناصری، متولد ۱۳۵۱ کاشمر

    ناشر

    قم، انتشارات کتاب جمکران

    توضیحات

    چاپ اول، ۱۳۹۵، قطع رقعی، ۲۱۶ صفحه، ۱۱۰۰۰ تومان


    به زودی در قفسه:
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
    کتاب رمان «آنک آن یتیم نظرکرده»؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)/ به‌نشر
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب رمان گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب روح ریحانی-فیلم‌نامه؛ محمدمهدی رسولی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • دوشنبه 25 اردیبهشت 1396

    رمان موسای عیسی علی مؤذنیکتاب رمان «موسای عیسی»؛ علی مؤذنی

    نوشتن از پیامبران اولوالعزم سخت است. اینجا به بهانه دو رمان قبلی همین آقای مؤذنی نوشته‌ام. اما این دو رمان از دو رمان قبلی، بهتر نوشته‌شده‌اند؛ حداقل این‌طور به نظر می‌رسد. شاید علت چاپ مجدد آن‌ها در سال ۱۳۹۴ هم همین باشد.

    این چهار رمان درباره چهار پیامبر اولوالعزم از نوح تا عیسی علیهم‌السلام در دو جلد مختصر و کم‌حجم ارائه شده‌اند. من هم آن‌ها را در مسیر رفتن به محل کار و دانشگاه، در شلوغی‌های اتوبوس و مترو خواندم. البته مترو خیلی بهتر است؛ هم تکان‌های کمتری دارد و هم روشنایی بیشتری.

    علی مؤذنی از سویی، ظاهراً ادبیات نمایشی خوانده است. از سوی دیگر هم یک نویسنده حرفه‌ای پرکار است. همین‌ها دست به دست هم داده تا کتاب‌هایش از جهت فنی، رضایت قابل‌قبولی را برای خوانندگان فراهم کند. هرچند ابهام‌های محتوایی هنوز باقی است. 
    او چهره شناخته‌شده‌ای در زمینه ادبیات دینی و دفاع مقدس است و از او تاکنون «ملاقات در شب آفتابی»، «کشتی‌بان دوست»، «موسای عیسی»، «مأمور»، «ظهور»، «نه آبی، نه خاکی» را خوانده‌ام و به زودی «ارتباط ایرانی» و «مفرد مذکر غایب»ش را می‌خوانم. از پیشنهادها و نظرات شما درباره آثار او استقبال می‌کنم.


    کتاب‌شناسی:

    عنوان کامل کتاب

    موسای عیسی

    نویسنده

    علی مؤذنی، متولد ۱۳۳۷

    ناشر

    انتشارات کتاب نیستان

    سایر

    چاپ اول، ۱۳۸۸: ۱۹۶ صفحه، رقعی، ۳۵۰۰ تومان (چاپ ۱۳۹۴: ۱۱ هزار تومان)


    به زودی در قفسه:
    کتاب رمان باغ طوطی- زندگانی میثم تمار؛ مسلم ناصری
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب روح ریحانی-فیلم‌نامه؛ محمدمهدی رسولی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • یکشنبه 17 اردیبهشت 1396

    کشتی‌بان دوست
    کتاب رمان «کشتی‌بان دوست»؛ علی مؤذنی

    نوشتن از داستانی که همه آن را می‌دانند،‌ سخت است. مگر چقدر می‌توان حرف جدید زد؟ مثلاً اگر قرار باشد داستان حضرت نوح را بنویسید، آخرش باید توفان بیاید و پسر نوح هم غرق بشود!

    رمان «کشتی‌بان دوست» از این جهت، موفق عمل کرده است؛ دو داستان مستقل دارد؛ داستان حضرت نوح و داستان حضرت ابراهیم. خوب و خلاقانه است. 

    پرداختن به روایت زندگی پیامبران اولوالعزم خدا از جهت دیگری هم دشوار است؛ هر چیزی را که نمی‌توان به آن‌ها نسبت داد!

    هر دو داستان، کم‌حجم هم هستند. (کشتی به روایت طوفان، ص ۱ تا ۷۶ و دوستی ۷۷ تا ۱۳۶) هر دو داستان، قرآنی هستند. هر دو داستان را پسندیدم؛ اما نه از جهت محتوایی. مثلاً در قضیه انحراف پسر نوح، مگر می‌شود مادر خیانت‌کارش نقش نداشته باشد و همه‌چیز تقصیر شیطان باشد؟!

    ناشر
    انتشارات کتاب نیستان (ناشر آثار سید مهدی شجاعی) این اثر را با ویرایش و اضافات جدید پس از سال‌ها منتشر کرده است. به نظرم کتاب «دوستی» که سوره مهر از او چاپ کرده است، همان بخش دوم این کتاب باشد. 

    نویسنده

    علی مؤذنی چهره شناخته‌شده‌ای در زمینه ادبیات دینی و دفاع مقدس است و از او تاکنون «ملاقات در شب آفتابی»، «کشتی‌بان دوست»، «موسای عیسی»، «مأمور»، «ظهور»، «نه آبی، نه خاکی» را خوانده‌ام و به زودی «ارتباط ایرانی» و «مفرد مذکر غایب»ش را می‌خوانم. از پیشنهادها و نظرات شما درباره آثار او استقبال می‌کنم.


    کتاب‌شناسی:

    عنوان کامل کتاب

    کشتی‌بان دوست

    نویسنده

    علی مؤذنی، متولد ۱۳۳۷

    ناشر

    انتشارات کتاب نیستان

    سایر

    چاپ اول، ۱۳۸۸: ۱۳۶ صفحه، رقعی، ۲۵۰۰ تومان


    به زودی در قفسه:
    موسای عیسی؛ علی مؤذنی
    مأمور؛ علی مؤذنی
    نسیم سبز خاطره‌ها؛ علی شیرازی
    جان شیفته؛ رومن رولان
    جنگ و صلح؛ تولستوی


        

  • نظرات() 
  • سه شنبه 12 بهمن 1395

    خانواده؛ محور زندگی در بحران‌های اقتصادی و اجتماعی

    کتاب رمان کلاسیک «خوشه‌های خشم»؛ جان اشتاین بک

    The Graphes of Wrath; John Ernst Steinbeck

    نویسنده

    جان استاین‌بک (که در فارسی به اشتاین‌بک شهره است)، متولد ۱۹۰۲ میلادی در کالیفرنیای آمریکا (متوفی ۱۹۶۸ میلادی) بابت نگارش خوشه‌های خشم (۱۹۳۹م)، جایزه پولیتزر را در سال ۱۹۴۰م دریافت کرد. در سال ۱۹۶۲ هم جایزه نوبل ادبیات را گرفت تا نامش را در زمره برترین نویسندگان قرن بیستم ثبت کرده باشد. عمده آثار او به فارسی ترجمه شده‌اند.

    موضوع داستان

    خوشه‌های خشم، روایت بی‌عدالتی و ظلم و بدبختی است که در دهه ۱۹۳۰ گریبان آمریکایی‌ها را گرفته بود. بخشی از ماهیت کثیف لیبرال‌سرمایه‌داری در آن سال‌ها بر همگان آشکار شده بود. این روایت در بستر سفر یک خانواده کشاورز آمریکایی از اوکلاهماسیتی به کالیفرنیا در جستجوی کار و زندگی بهتر اتفاق می‌افتد.

    یک اثر خوب و خواندنی

    خوشه‌های خشم، یک کار کم‌نظیر است. این کتاب در سال‌های آغاز جنگ جهانی دوم، حقارت بخشی از تمدن غرب را به تصویر کشیده است. آن سال‌ها اشتاین‌بک، گرایشات چپ داشت و حتی کتابش به دلیل همین گرایش‌های کمونیستی سوزانده شد!

    نقش مثبت خانواده در دوره بحران اجتماعی

    خوشه‌های خشم، داستان یک خانواده است و این مهم‌ترین ویژگی کتاب است. در بحرانی‌ترین شرایط اقتصادی و اجتماعی که کل جامعه فروپاشیده، یک خانواده آمریکایی را می‌بینید که با محوریت و تلاش‌های مادر خانواده به حیات خود ادامه می‌دهد. بهتر بگویم تلاش برای تداوم زندگی اجتماعی، در بستر خانواده و به همت مادر صورت می‌پذیرد.

    عنوان کامل کتاب:

    خوشه‌های خشم

    نویسنده:

    جان اشتاین‌بک (۱۹۰۲-۱۹۶۸م)

    مترجمان:

    شاهرخ مسکوب (۱۳۰۲-۱۳۸۴ش)، عبدالرحیم احمدی (۱۳۰۴ش-؟)

    ناشر:

    مؤسسه انتشارات امیرکبیر

    نسخه‌ای که من خواندم:

    چاپ پانزدهم، ‌۱۳۸۸، ۸۱۶ صفحه، قطع رقعی.

    به زودی در قفسه:
    کتاب «بینش تمدنی»؛ تقریری از کلام اجتماعی آیت‌الله میرباقری (کتاب فردا)
    کتاب «پیغام ماهی‌ها»؛ زندگی سردار شهید همدانی، گلعلی بابایی (نشر صاعقه،‌ نشر بیست‌وهفت)
    کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)
    کتاب رمان «جنگ و صلح»؛ لئون تالستوی (انتشارات نیلوفر)


    • نظرات() 
    • شنبه 9 بهمن 1395

      مطالعه مبارزات انقلاب اسلامی به مثابه یک فرایند تربیتی

      مدرسه انقلاب حسین فتاحی تصویر جلد کتاب

      کتاب «مدرسه انقلاب» رمانی است برای نوجوانان.

      این رمان داستان چند دانش‌آموز مدرسه‌ای در جریان مبارزات انقلاب اسلامی (به نظر حماسه سیزده آبان و تشکیل اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان) بود. کمال، حسین، علی، مجید، سعید و دوستان‌شان.


      چند نکته:


      1. ادبیات داستانی انقلاب اسلامی هنوز مظلوم است و جای کار فراوانی دارد.
      2. نقش تربیتی معلم مدرسه در این کتاب واقعا ستودنی است. خوب در آمده است.
      3. تجربیاتی که این دانش‌آموزان یاد گرفتند، رشدی که محقق شد، در واقع فرآیند تربیتی که برای آن‌ها اتفاق افتاد، جای مطالعه دارد. منظورم ضرورت مطالعه مبارزات انقلاب اسلامی به مثابه یک فرایند تربیتی است.
      4. پرداخت این کتاب به روحانیت، مسجد، تظاهرات، خانواده و... نیز زیبا بود.
      5. امیدبخشی و ایجاد روحیه خودباوری به نوجوانان، ضمن مرور نمونه‌های واقعی تاریخی (شکل‌گیری اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان) از برکات این کتاب است.

      لذت بردم. از نویسنده این کتاب که نمی‌شناسم‌ش، تشکر می‌کنم. (درباره نویسنده)


      مرتبط:

      کتاب «انقلاب اسلامی» | اندیشه‌های امام خامنه‌ای، به کوشش وحید مهدوی


      اطلاعات کتاب‌شناسی اثر:


      عنوان کتاب:

      مدرسه انقلاب

      نویسنده:

      حسین فتاحی، متولد 1336

      ناشر:

      تهران، مجموعه کتاب‌های قاصدک، انتشارات ذکر

      نسخه‌ای که من خواندم:

      چاپ ششم، 1387، 128 صفحه، 1900 تومان.
      (ویراست دوم)


      به زودی در قفسه:
      کتاب رمان «خوشه‌های خشم»؛ جان اشتاین بک (انتشارات امیرکبیر)
      کتاب «بینش تمدنی»؛ تقریری از کلام اجتماعی آیت‌الله میرباقری (کتاب فردا)
      کتاب «پیغام ماهی‌ها»؛ زندگی سردار شهید همدانی، گلعلی بابایی (نشر صاعقه،‌ نشر بیست‌وهفت)
      کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)
      کتاب رمان «جنگ و صلح»؛ لئون تالستوی (انتشارات نیلوفر)

    • نظرات() 
    • جمعه 8 بهمن 1395

      نویسنده: برادر مجید ابراهیمیان

      دوست عزیزم، مجید ابراهیمیان، دانشجوی کارشناسی‌ارشد ادبیات در دانشگاه علامه طباطبایی است. توجه به ملاحظات او، قطعاً در ارتقای سواد و نقد ادبی مؤثر است.

      رؤیایی که در نیمه‌شب می‌ماند

      سه بعد بررسی یک کتاب

      کتابِ "رؤیای نیمه‌شب" را از سه بُعدِ فرمی، محتوایی و ضرورتی می‌توان بررسی کرد.

      در آغاز باید گفت که هنر، و در اینجا ادبیات، از مادۀ خیال تغذیه می‌کند و کارش انبساط و انقباضِ نفسانی است. پس به‌نفسه ارزنده یا نیرزنده نیست. به بیانِ دیگر هنر وسیلۀ ترغیب و تبلیغ است. آنچه متمایزش می‌کند اندیشه‌ای است که در این ظرف ریخته می‌شود.

      از سوی دیگر همین ظرف (یعنی هنر و در اینجا ادبیات) با مظروف (یعنی اندیشه) مناسبت‌هایی دارد. هر اندازه این مناسبات مستحکم‌تر باشد، ضریبِ تأثیر بیشتر می‌شود. 

      و از جهتِ دیگر ظرفِ گفته‌شده خودش نیز دارای قواعدی است که هر اندازه آن قواعد در آن لحاظ شود ظرف یا فرمِ بهتری داریم که در نتیجه قدرتِ ترغیب و امکانِ ماندگاریِ آن اثر را افزایش خواهد داد.

      تفکیک فرم و محتوا

          گرچه در تفکیک یا عدمِ تفکیک فرم و محتوا بحث‌های فراوانی شده، اینجا این دو را تا حدودی جدا بحث می‌کنیم. 

      فرم

      در بحثِ فرم، این کتاب نواقصی دارد که به برخی اشاره‌ای می‌شود. 

      اولین مورد نداشتنِ تیپ است. تمامِ شخصیت‌ها به یک زبان صحبت می‌کنند، هرچند از طبقاتِ مختلفِ جامعه‌اند. 

      موردِ بعدی ناسازی‌های تاریخی است که بحثی مفصل می‌طلبد. اجمالاً اینکه این داستان در قرنِ هفتم و در شهری عربی (حله) روایت می‌شود، ولی هم توصیفات و هم کلماتِ داستان به اماکنِ معاصرِ ایرانی و واژگانِ متداولِ تهرانی پهلو می‌زند. بازاری که وصف می‌شود انگاری بازارِ تجریش است. واژۀ "شانس" کجای ادبیاتِ دیروز است؟ عشقی که در داستان موج می‌زند از علاقه است و بنا به تعریفی است که ما امروزی‌ها از آن داریم، نه مسلمانِ عربِ قرنِ هفتمی. یک اثرِ هنریِ تاریخی نیازمندِ ظرافت‌های ژرفی است که این اثر تا حدودِ زیادی فاقدِ آن است. 

      موردِ دیگر زاویۀ دید است. راویِ اول‌شخصِ داستان در جریانِ مستقیمِ مهمترین بخشِ داستان نیست. پس چرا باید این زاویۀ دید را برگزید؟ دلیلش جذابیت‌های نفسانی است که در بخشِ محتوا گفته می‌شود ان‌شاءاللّه. 

      تعلیقِ داستان قابلِ قبول است، گرچه در مواردی افراطی می‌شود. 

      ضرباهنگِ داستان نیز دچارِ افت و فرود است و گاهی ملال‌آور می‌شود. 

      سخن فراوان است، ولی در جمع‌بندیِ فرم می‌توان گفت که اثرِ موردِ بحث نه رمان و نه حتی داستان است. بیشتر به حکایاتِ ادبیاتِ کلاسیکِ شرقی می‌ماند که ذهنیاتِ نویسنده در آن جاری است تا واقعیت‌هایی که موجبِ همدلیِ مخاطب با متن می‌شود. مخاطبِ چنین فرمی کودکان و نهایتاً نوجوانانِ کم‌ارتباط با ادبیات‌اند که البته بازخوردهای موجود این مطلب را تصدیق می‌کند.

      محتوای اثر

          موضوعِ این اثر مذهبی است؛ جریانِ تشرفِ یکی از شیعیان به محضرِ حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه.

      پرداختی که برای این محتوا گزیده شده تا حدودِ زیادی مباینِ این موضوع است. صراحتاً روایتِ یک عاشقانۀ مذهبی است. ما می‌گوییم عاشقانه، شما چیزِ دیگری بخوانید!

       آنچه که این متن را به شمارگانِ بالا رسانده ربطِ چندانی به حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه، ندارد. اگر چنین بود، کتاب‌های فراوانی در این مورد نوشته شده و با وجودِ وضوح و اتقانِ بالایشان کمتر دیده شده‌اند. 

      جذابیت‌های نوجوانانه و نفسانیِ این کتاب در فضای سطحی‌نگریِ مذهبیِ حاکم بر غالبِ نسلِ جوانِ مذهبی، فرصتی مناسب برای جولانِ چنین آثاری را می‌دهد. کافی است نگاهی به آثاری از هنرهای دیگر، اعم از سینما و موسیقی، بیندازیم تا متوجه شویم که آنچه هنر را ارزشمند می‌کند، مقبولیتِ عمومی نیست، بلکه همین مقبولیت به ما کمک می‌کند که دریابیم جامعه تا چه اندازه با مبانی فاصله دارد یا ندارد. تذبذبِ افسارگسیختۀ نورسیدگانِ مذهبی تشخیصی میانِ جذابیت‌های جنسی و محبتِ حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه، قائل نمی‌شود. گناهِ این بی‌تشخیصی نه مستقیماً بر گردهٔ نویسنده است، نه مخاطبِ نوجوانِ این متن. در واقع با بروزِ چنین پدیده‌هایی باید پی به یک بیماریِ خطرناک برد که امید است طبیبان برای علاجش بیندیشند. بی‌توجهیِ اولیا به امرِ تربیت و وانهادنش به مدرسه، و در ادامه سطحی‌آموزیِ مدارس با توجه به قالبِ نابومیِ آن‌ها، از ریشه‌های این تذبذب است. 

      بحث در محتوا نیز به این کوتاه ختم نمی‌شود، ولی به همین‌ها بسنده می‌کنیم. ما مسلمانان برای هنر وظیفه قائلیم. آنچه محتوا را غنی از معارفِ دینی می‌کند هنر نیست، مبانیِ صحیحِ هنرمند است. پس پیش از هر حرکتی در هنر باید مسلمان تربیت کرد. اگر نکردیم، از این شبهات فراوان و فراوان خواهیم دید.

      ضرورت

          بحثِ پایانی ضرورت است که البته در حوزۀ بنده هم نیست و شاید کمی از انصاف خارج شوم.

       مختصر اینکه در اوضاعِ کنونی ضرورت‌های خطیرتری پیش آمده که بهتر است به آن‌ها پرداخت. 

      تشرفِ یکی از شیعیان به محضرِ حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه، در قرنِ هفتم و شیعه‌شدنِ آن شهر در نتیجۀ این تشرف، تذکری نیکوست. ایشان خواسته و آرزوی شیعیان، بلکه جهانیان، هستند. اما برای تحققِ ظهورِ آن گرامی باید زیرساخت‌هایی فراهم شود. باید مسلمانانی مسلط به مبانیِ دینی تربیت شوند. باید با فقر، فحشا، اسراف، اشرافی‌گری، سطحی‌نگری، بی‌بصیرتی و بسیاری از معضلاتِ عقیدتی و اجتماعی برخورد کرد و مردم و جوانان را متوجهِ حلّ این امراض کرد. 

      به نظر می‌رسد مادام که این مسائل حل نشده پرداختن به موضوعِ این کتاب، در بهترین محتوا و فرم هم، ضرورتی ندارد و این رؤیای خواستنی در همان نیمه‌شب خواهد ماند، مع‌الاسف.

      به زودی در قفسه:

      کتاب «مدرسه انقلاب»؛ رمان نوجوانان؛ حسین فتاح (انتشارات ذکر)
      کتاب رمان «خوشه‌های خشم»؛ جان‌اشتاین بک (مؤسسه انتشارات امیرکبیر)
      کتاب «بینش تمدنی»؛ تقریری از کلام اجتماعی آیت‌الله میرباقری (کتاب فردا)
      کتاب «پیغام ماهی‌ها»؛ زندگی سردار شهید همدانی، گلعلی بابایی (نشر صاعقه،‌ نشر بیست‌وهفت)
      کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)
      کتاب رمان «جنگ و صلح»؛ لئون تالستوی (انتشارات نیلوفر)

    • نظرات() 
    • جمعه 8 بهمن 1395

      به قلم نویسنده مهمان: برادر مجید فیضیان
      ابایی ندارم که بگویم تمایلی به خواندن رمان‌های ایرانی ندارم. سخت معتقدم که «متوسط خواندن» به روح آدمی جوشش که نمی‌دهد هیچ، چه بسا همان نَمی هم که داشت بخشکاند!
      اما باید اعتراف کنم که «رویای نیمه شب» را یک‌روزه خواندم. یک رمان کلاسیک عالی است. ماجرا به خودی خود پر کشش است، سرعت رویداد ها و شیوه روایت هم چیزی بیشتر از #خوب است.
      رمانی است که می‌شود به دیگران توصیه کرد و مطمئن بود که عموم افراد را به خود جذب می‌کند. از طرفی مایه #مذهبی خوبی هم دارد و در عین شعاری نبودن مفاهیم را شسته و رفته عرضه می‌کند
      اما یک نکته
      در این داستان #بدون_استثناء همه شخصیت‌ها #دلباختته اند انگار همه آدم‌ها در حالت عادی باید #دلباخته باشند
      هاشم به ریحانه، حماد به قنواء، رشید به امینه و بالعکس!
      نویسنده در ۲۷۶ صفحه کتاب یک دو جین #عاشق خلق می‌کند و هم همه را هم به هم می‌رساند!
      تصور کنید یک نوجوان از همه جا بی‌خبر این #رمان_مذهبی را بخواند، چه بلایی به سرش می‌آید؟ بدون شک گمان می‌کند او هم باید #عاشق شود و لابد یک مرضی دارد که تا به حال به کسی دل نباخته است و یا اگر دلباخته حتما این یک اتفاق #روحانی و #عرفانی است...
      همه ما اگر بیست سالگی را رد کرده باشیم بدون هیچ دلیلی می‌فهمیم که این تصورات تا چه حد #احمقانه است
      شرح این‌که #تصورات_احمقانه درباره جنس مخالف چه بلایی ممکن است سر آدم بیاورد بسیار مفصل‌تر از ۲۷۶ صفحه است!
      متاسفم که نویسنده‌ای با این توانایی که از اتفاق آخوند هم هست بی‌توجه به آسیب‌های واقعی که در جامعه ما مثل روز روشن است این‌طور #مهملات_آسیب_زا بافته است

      کانال تلگرام مجید فیضیان به نشانی @khedmatnevesht
      به زودی در قفسه:
      کتاب «رؤیای نیمه‌شب»؛ مظفر سالاری (کتابستان معرفت)؛ یادداشت برادر مجید ابراهیمیان
      کتاب رمان «خوشه‌های خشم»؛ جان اشتاین بک
      کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)

      پی‌نوشت برادر مجید فیضیان، پس از انتشار این یادداشت و یادداشت برادر مجید ابراهیمیان:
      دوست فرهیخته‌‌ام یادداشت تلگرامی من درباره «رویای نیمه شب» را در وبلاگ تخصصی‌اش منتشر کرد و این فرصت را به من داد تا تاملات شخصی‌ام را در کنار یادداشت دو متخصص ادبیات ببنیم.
      اولین واقعیتی که با آن رو به رو شدم این بود که اگرچه با ساختار داستان‌های کلاسیک و مدرن آشنا هستم اما این آشنایی به جانم ننشسته و نگاهم را تبدیل به یک نگاه تخصصی نکرده است و همچنان محتوا ببشترین اهمیت را در چشم من دارد.
      دومین مطلب، تاثیر تلگرام در انتشار مطلب است
      من بعد از انتشار یادداشت تلگرامی‌ام متوجه بی‌دقتی‌ام در توصیف کتاب شدم و می‌خواستم عبارت «یک داستان عامیانه جذاب» را جایگزین «یک رمان کلاسیک عالی» کنم اما #حس‌ش نبود!
      حالا همین عبارت کوچک در کنار دو یادداشت تخصصی اهمیتی یافته که آرزو می‌کنم ای‌کاش این کار را کرده بودم...
      تلگرام با سرعت انتشارش باعث شده تا جرقه‌های ذهنی خود را فراموش نکنم و به آن فرصت جولان هر چند اندک بدهم، چیزی که قبلا میسر نمی شد، اما از طرفی دقت این نوشته‌ها کم‌شده و اگرچه داغ داغ به دست مخاطب می‌رسد به پختگی نوشته‌های «سر فرصت» نمی‌شود

      این دو یادداشت تخصصی را اینجا بخوانید:
      http://qafase.ir/post/180
      http://qafase.ir/post/163


    • نظرات() 
    • جمعه 8 بهمن 1395

      ملاقات در شب آفتابی


      خاطراتی که از گنجینه دفاع مقدس استخراج می‌شوند‌، آن‌گاه که توسط نویسندگان توانمند نوشته می‌شوند، گنج جنگ را برای همه ما خواندنی می‌کنند.
      این کتاب هم پشت جبهه است و هم شب عملیات و هم پس از جنگ. هم خاطره است و هم رمان!
      من چاپ چهاردهم کتاب را خواندم. (البته روی جلد هنوز نوشته‌اند چاپ دهم! این‌قدر سرعت تجدید چاپ بالا رفته که حواسشان نیست.)
      این کتاب در سومین دوره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس در سال ۱۳۷۶ ،‌ ویژه سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ به جهت برخورداری از ساختار تازه و نو، نثر روان و منسجم و نیز پیام مثبت(!) تقدیر شد.
      متأسفانه داستان کتاب در اینترنت موجود است و همین شاید لذت خواندن کتاب را کم کند. به نظرم در همین حد بخوانید محتوای کتاب درباره خاطره دو رزمنده جانباز دفاع مقدس است که سرگذشت متفاوتی داشته‌اند.
      پویش مطالعاتی روشنا اخیرا برای آشنایی با گوشه‌ای از جان‌فشانی‌های رزمندگان دفاع مقدس و ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی،‌در حرکتی مردمی و با همیاری مؤلف، ناشر، مراکز پخش و کتابفروشان،‌ با صرف‌نظر نمودن از حقوق مادی خود و کاهش قیمت کتاب از ۹۰۰۰ تومان به ۴۰۰۰ تومان،‌ آن را به مردم عزیز کشورمان تقدیم کرده است.
      اطلاعات کتاب‌شناسی اثر:

      عنوان کامل کتاب:

      ملاقات در شب آفتابی

      نویسنده:

      علی مؤذنی (متولد ۱۳۳۷)

      دسته‌بندی:

      رمان دفاع مقدس،‌ خاطرات جانبازان

      ناشر:

      مؤسسه انتشارات قدیانی

      چاپ:

      چهاردهم، ۱۳۹۴، ۱۵۲ صفحه،‌۴۰۰۰ تومان.


      خرید اینترنتی کتاب «ملاقات در شب آفتابی» در فروشگاه پاتوق اینترنتی کتاب فردا: http://bookroom.ir//book/4312

      به زودی در قفسه:
      کتاب «سر دار» / بر دار رفتن شیخ فضل‌الله نوری در مشروطه به روایت نوه شیخ شهید
      کتاب «لاف عشق»؛ نقد سبک زندگی امت حزب‌الله / محمد جبارپور
      کتاب «سید عزیز»؛ زندگی و زمانه سید حسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله لبنان/ حمید داودآبادی
      کتاب «مدرسه انقلاب»؛ رمان نوجوانان؛ حسین فتاح (انتشا
      رات ذکر)
      کتاب «رؤیای نیمه‌شب»؛ مظفر سالاری (کتابستان معرفت)؛ یادداشت برادر مجید ابراهیمیان
      کتاب رمان «خوشه‌های خشم»؛ جان‌اشتاین بک
      کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)

    • نظرات() 
      • تعداد صفحات مطالب قفسه:4
      • 1  
      • 2  
      • 3  
      • 4  

      آمار وبلاگ

      • کل بازدید :
      • بازدید امروز :
      • بازدید دیروز :
      • بازدید این ماه :
      • بازدید ماه قبل :
      • تعداد کل مطالب:
      • آخرین بازدید :
      • روزآمد شده در: