سبک زندگی دینی؛ از گفتمان‌سازی رهبری تا یک دکان خوب

طرح جلد کتاب سبک زندگی دینی مسلمانان ایرانی به قلم حجت الاسلام و المسلمین حاج آقای محمدرضای زائری عزیز

کتاب «سبک زندگی: نگاهی به زندگی دینی مسلمانان ایرانی» | محمدرضا زائری

گفتمان‌سازی‌های رهبری و دکان‌های خوبی که می‌توانند باز شوند

رهبری نظام جمهوری اسلامی، با طرح مسائل و نظریه‌های گوناگون زمینه‌های متعددی را برای تفکر، گفتگو، طرح بحث، نظرورزی و اقدام می‌گشایند. متأسفانه بسیاری از این ایده‌ها، دغدغه‌ها و نظریه‌ها مورد توجه کافی قرار نمی‌گیرد، اما بعضی از این ایدده‌ها، شانس تبدیل شدن به یک گفتمان را دارند و مطمح نظر اهالی رسانه، صاحب‌نظران و مدیران می‌گردند. هر چند این توجه و گفتمان‌سازی، خود آفت‌های دیگری نظیر برخورد سطحی، بخش‌نامه‌ای، شعاری، همایشی و نظایر آن را دارد و برخی کاسب‌کارانه از این گفتمان‌ها برای خود دکان‌هایی جدید باز می‌کنند. البته دکان باز کردن و ارائه کالا و خدمات خوب، واقعا کار خوبی است.

دکان سبک زندگی

یکی از گفتمان‌ها که خوشبختانه مورد توجه قرار گرفت و متأسفانه بیش از هر چیز، لقلقه زبان کاسبان آن شد، سبک زندگی بود. رهبر معظم انقلاب، به طور مفصل به سبک زندگی پرداختند و سطوح مختلف آن را با مثال‌های عامه‌فهم مورد توجه قرار دادند. اهالی رسانه متوجه اهمیت قضیه شدند و مدیران هم احساس نیاز کردند که باز هم عقبند. خب، لازم بود عده‌ای بیایند بگویند قضیه چیست؟ کتاب سبک زندگی حاج آقای زائری هم از این دست است، منتها عالمانه به این ورطه افتاده است و خوشبختانه حرف‌های خوب فراوانی دارد. تا باشه از این دکان‌ها! به کتاب بپردازیم.

روحانیت و نشر کتاب برای سبک زندگی دینی: یک کتاب غیردانشگاهی

موضوع کتاب، سبک زندگی دینی است که از مباحث و مفاهیم مدرن علوم اجتماعی است. ورود روحانیت با توجه به صبغه و سبقه دینی، به حوزه دانش روز علوم انسانی و علوم اجتماعی در سطوح دانشگاهی می‌تواند موجبات تحولات مثبتی را فراهم کند. البته این کتاب حاج آقا زائری به اعتراف نویسنده، یک کتاب «تخصصی و دانشگاهی» نیست و اگر کسی در پی دو «کتاب بسیار خوب» در این زمینه است، می‌تواند از کتاب‌های «دین و سبک زندگی/ حجت‌الاسلام دکتر سعید مهدوی کنی» و «سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن/حجت الاسلام دکتر محمد کاویانی» استفاده کند.

مخاطب این کتاب چه کسی است؟

با بیان بالا روشن شد این کتاب برای پژوهشگران و دانشجویان علوم اجتماعی سخن جدیدی ندارد. اما این کتاب برای فعالان فرهنگی تربیتی و اهالی رسانه سودمند است. مدیران فرهنگی هم می‌توانند با احتیاط به کتاب نزدیک شوند. نویسنده در این کتاب، دغدغه‌ها و ایده‌هایی برای فکر کردن و اجرا دارد. البته در زمینه اجرا و سیاست‌گذاری باید توجه داشت که نویسنده نظر شخصی خود را بیان کرده است. هم‌چنین این کتاب برای والدین، طلبه‌ها و دانشجویان الهیات و علوم تربیتی هم خوب است.

مباحث، ایده اصلی و ساختار کتاب

کتاب سبک زندگی از یک مقدمه، یک بحث نسبتا نظری و مفصل درباره مفهوم سبک زندگی و چند بحث پراکنده در حوزه‌ها و ابعاد مختلف سبک زندگی نظیر زیارت، حجاب، اسراف و... تشکیل شده است.
برخی از مباحث کتاب (یادداشت‌ها و مصاحبه‌ها) پیش‌تر در خبرگزاری‌ها و نشریات منتشر شده بودند. به همین دلیل برخی ایده‌ها چند بار در کتاب تکرار می‌شوند و کتاب از انسجام مطلوب برخوردار نیست. وجود برخی غلط‌های املایی در کتاب نیز از همین رو ارزیابی می‌شود.
ایده اصلی نویسنده این است که سبک زندگی، با آموزش و سخنرانی درست نمی‌شود، بلکه نیازمند تربیت رسانه‌ای (به تعبیر من، تربیت از طریق رسانه؛ چرا که تربیت رسانه‌ای تربیت برای رسانه است.) هستیم. هم‌چنین در این کتاب، منظور از سبک زندگی بیشتر همین انتخاب و مصرف «محصولات فرهنگی به معنای اعم» مثل لباس، آهنگ گوشی همراه یا اسباب بازی کودکان است، نه بحث‌های نظری دانشگاهی و طلبگی.

تشکر از دکتر حسام‌الدین آشنا و تقدیم کتاب به ایشان

تشکر نویسنده و تقدیم کتاب به استاد ارجمند ما در دانشگاه امام صادق علیه‌السلام که برای اولین بار مفهوم سبک زندگی را سال‌ها پیش به نویسنده در فضای دل‌انگیز دانشگاه امام صادق آموخت، جالب توجه است.

کمی درباره نویسنده: حجت الاسلام محمدرضا زائری

محمدرضا زائری یک آخوند و مدیر فرهنگی و رسانه‌ای است که روزنامه‌نگاری می‌داند، می‌نویسد و خودش دیدگاه کارشناسی دارد. او تجربیات اجرایی و بین‌المللی دارد، خودش در وسط گود ایستاده و مجله درآورده. دغدغه و فکر دارد، منتقد است و.... این‌ها همه باارزش هستند؛ از آن رو که ما مدیرانی داریم که خودشان کارشناس نیستند. البته هر چه بیشتر آثار او را می‌خوانم احساس قرابت فکری کمتری با او پیدا می‌کنم و نظراتش را نمی‌پسندم. مثلا در جایی از کتاب، از برپایی کارناوال ماه رمضان در شهرهای بزرگ سخن رانده بود. خب، فلسفه ماه رمضان، برگزاری مراسم شادی است؟ اگر این گونه است، در سنت مذهبی و ملی چرا رد آن دیده نمی‌شود؟ هم‌چنین کارناوال برگزار کردن، یک سنت کاملا فرنگی است. ما نباید به بهانه ایجاد نمونه‌های شادی در سبک زندگی دینی مسلمانان ایرانی، برویم از غرب الگوی شادی استخراج کنیم! مسلمانان الگوهای شادی فراوانی دارند، متأسفانه این الگوهای شادی سهمی در تلویزیون ندارد.

اطلاعات کتاب‌شناختی اثر: 

عنوان کامل اثر:

 سبک زندگی: نگاهی به زندگی دینی مسلمانان ایرانی

نویسنده:

 محمدرضا زائری (متولد 1349-)

ناشر:

 اصفهان، نشر آرما

نسخه‌ای که من خواندم:

چاپ سوم، 240 صفحه، 1393، 1000 نسخه، 11 هزار تومان.


به زودی در قفسه:
کتاب «مهر مادر» | گروه فرهنگی شهید ابراهیم هادی
کتاب «ناودان الماس» | مجموعه شعرهای نو احمد عزیزی
کتاب «آقا سید مجتبی»؛ عملیات نامنظم فدائیان اسلام در دفاع مقدس / اصغر فکور
کتاب «طراوت بندگی» / شرح احادیث اخلاقی امام خامنه‌ای
کتاب رمان «ملاقات در شب آفتابی»؛ دفاع مقدس / علی مؤذنی
کتاب «سر دار» / بر دار رفتن شیخ فضل‌الله نوری در مشروطه به روایت نوه شیخ شهید
کتاب «لاف عشق»؛ نقد سبک زندگی امت حزب‌الله / محمد جبارپور
کتاب «سید عزیز»؛ زندگی و زمانه سید حسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله لبنان/ حمید داودآبادی
کتاب «مدرسه انقلاب»؛ رمان نوجوانان؛ حسین فتاح (انتشا
رات ذکر)
کتاب «رؤیای نیمه‌شب»؛ مظفر سالاری (کتابستان معرفت)؛ یادداشت برادر مجید ابراهیمیان
کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)