قفسه‌: نقد و نگاه من به کتاب‌هایی که خوانده‌ام Qafase.IR

معرفی، نقد، بررسی و تحلیل كتاب با تاكید بر جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی

جمعه 12 خرداد 1396

کتاب روح ریحانیکتاب «روح ریحانی»؛ محمدمهدی رسولی

محمدمهدی رسولی، نقاش و نویسنده است. او آثاری در زمینه ادبیات پایداری و دفاع مقدس دارد. کتاب رمان رقص بسمل او را که در زمینه دفاع مقدس و شکاف نسلی است، در دست مطالعه دارم.

اما کتاب روح ریحانی، یک فیلم‌نامه است که به عنوان جلد ۱۲ مجموعه متون فاخر نشر نیستان منتشر شده است. این کتاب به زندگی امام خمینی از تولد تا کودکی می‌پردازد. با خواندن این کتاب به ۱۰۰ سال قبل سفر می‌کنید و به خمین می‌روید. 

مخاطب عمومی با ادبیات این کتاب ارتباط برقرار نکرده است و پس از سال‌ها هم‌چنان چاپ اول کتاب (سال ۱۳۸۸) با قیمت ۱۷۰۰ تومان موجود است.

این کتاب را در دهه فجر خواندم. الان هم در ایام سالگرد ارتحال امام مناسب دیدم همین خط کوتاه را به این مناسبت منتشر کنم.

فیلمنامه روح ریحانی، اول بار، تحت عنوان” روح الله، پسر ایران ” در سال ۱۳۷۸ نوشته شد و در سال ۱۳۸۸ پس از بازنویسی به ” روح ریحانی ” تغییر نام داد.

اطلاعات کتاب‌شناختی اثر

عنوان کامل کتاب

روح ریحانی

نویسنده

محمدمهدی رسولی

ناشر

تهران،‌ کتاب نیستان

سایر توضیحات

چاپ اول،‌۱۳۸۸، ۱۰۸ صفحه، قطع رقعی، ۱۷۰۰ تومان.


به زودی در قفسه:
کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
کتاب رمان «آنک آن یتیم نظرکرده»؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)/ به‌نشر
کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
کتاب رمان گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان
کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 11 خرداد 1396

    کتاب باغ طوطی میثم تمار
    کتاب رمان «باغ طوطی»؛ داستان زندگی میثم تمار/ مسلم ناصری

    آشنایی با نویسنده
    مسلم ناصری متولد ۱۳۵۱ کاشمر است. او علایق فرهنگی و تبلیغی دارد. تحصیلات حوزوی را تا خارج فقه و اصول ادامه داده است. بنابراین با یک زیربنای فکری اسلامی آشنایی دارد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در کارشناسی و کارشناسی ارشد تاریخ اسلام ادامه داده است. او کتاب‌های داستانی متعددی نوشته است و سردبیر مجله‌ها و نشریاتی برای کودکان بوده است. او در روستا با نوشتن نمایشنامه و اجرای آن در دهه فجر و تابستان در مدرسه و مسجد محل زندگی، کار ادبی خود را شروع کرد. به طوری که در دروه راهنمایی نمایشنامه‌های او در سطح شهرستان چندین بار مقام آورد. پس از ورود به قم ضمن همکاری با انحمن نمایش اداره ارشاد با بچه‌های مسجد نیز همکاری می‌کرد. تا این‌که سال 1372 فعالانه وارد حیطه داستان‌نویسی شد. اولین داستان مذهبی‌اش به نام «غنچه‌های پاییزی» برگزیده کنگره شعر و قصه طلاب شد...

    میثم تمار را نمی‌شناسید!
    یک چنین نویسنده فرهیخته‌ای حالا آمده است و دو سال کار پژوهشی کرده و نهایتاً کتاب «باغ طوطی» را درباره زندگی میثم تمار، یار باوفای امیر مؤمنان، نوشته است. باور کنید پس از خواندن این کتاب، مطمئن خواهید شد که میثم را نمی‌شناخته‌اید! نویسنده در این داستان، فرصت آن را داشته است تا میثم را به شما بشناساند و این کار را به خوبی انجام داده است. آری، میثم در نزد امام علی، چون یک «طوطی» برای «باغ» کوفه است.

    کتاب باغ طوطی به داستان زندگی میثم تمار از آغاز اسارت به دست اعراب در نوجوانی تا شهادت در زمان قیام امام حسین در ۱۸ فصل (۲۱۶ صفحه) می‌پردازد. 

    کتاب برای نوجوانان و بزرگسالان مناسب است. آقای محمد صادق تصویرگری‌هایی هم برای تنوع و جذابیت بیشتر انجام داده است. جالب است که انتشارات کتاب جمکران، اثر را در دو اندازه متفاوت (رقعی و خشتی بزرگ) منتشر کرده است.

    فارغ از جذابیت‌های داستان زندگی میثم، نویسنده با توجه به ایرانی بودن او، به یک مسئله مهم نوجوانان پاسخ داده است و آن هم تعلق خاطر همزمان به ایران و اسلام است. نویسنده توانسته مسئله عربی‌گرایی برخی کوفیان و ریشه‌های آن را و نیز سازگاری اسلام با ایرانیان را تا اندازه قابل قبولی به خوبی نشان دهد.


    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر:

    عنوان کامل کتاب

    باغ طوطی؛ رمان زندگی میثم ثمار

    نویسنده

    مسلم ناصری، متولد ۱۳۵۱ کاشمر

    ناشر

    قم، انتشارات کتاب جمکران

    توضیحات

    چاپ اول، ۱۳۹۵، قطع رقعی، ۲۱۶ صفحه، ۱۱۰۰۰ تومان


    به زودی در قفسه:
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
    کتاب رمان «آنک آن یتیم نظرکرده»؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)/ به‌نشر
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب رمان گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب روح ریحانی-فیلم‌نامه؛ محمدمهدی رسولی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • سه شنبه 9 خرداد 1396

    این فهرست را آقای محسن حسام‌مظاهری (نویسنده کتاب رسانه شیعه) منتشر کرده است.

    بهترین کتاب‌هایی که درباره‌ی قرآن خوانده‌ام:

    ۱. قرآن کریم / ترجمه‌ی رشیدالدین میبدی / میراث مکتوب 
    [زیباترین و دلنشین‌ترین و سلیس‌ترین ترجمه‌ای که از قرآن سراغ دارم.]

    ۲. قرآن کریم / ترجمه‌ی محمدکاظم معزی / صابرین 
    [در بین بیش از ۱۰ ترجمه‌ای که (صرفاً به‌عنوان مخاطب و نه کارشناس ترجمه یا قرآن‌پژوه) دیده‌ام، از سال‌ها پیش ترجمه‌ی مرحوم معزی را به‌جهت روش برگردان تحت‌اللفظی و وفادار به متن به دیگران ترجیح می‌دهم؛ خصوصاً به آن دسته ترجمه‌هایی که با اضافات‌شان گویی خواسته‌اند جاهای خالی و افتادگی‌های متن را جبران کنند!] 

    ۳. تفسیر سورآبادی (تفسیر التفاسیر) / ابوبکر عتیق نیشابوری / تصحیح سعیدی سیرجانی / فرهنگ نشر نو 

    ۴. ترجمه‌ی تفسیر طبری / به‌کوشش حبیب یغمایی / دانشگاه تهران

    ۵. مفاهیم اخلاقی ـ دینی در قرآن مجید / توشیهیکو ایزوتسو / ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای / فرزان روز

    ۶. خدا و انسان در قرآن / توشیهیکو ایزوتسو / ترجمه‌ی احمد آرام / شرکت سهامی انتشار 
    [معتقدم ما مسلمان‌ها به ایزوتسو به‌خاطر همین دو کتابش و روش‌شناسی‌اش در فهم قرآن مدیونیم.]

    ۷. معنای متن: ‌پژوهشی در علوم قرآن / نصر حامد ابوزید / ترجمه‌ی مرتضی کریمی‌نیا / طرح نو 

    ۸. بازگشت به قرآن (۱و۲) / مهدی بازرگان / قلم

    ۹. سیر تحول قرآن (۱و۲) / مهدی بازرگان / قلم 
    [من علاقه‌ام به مطالعه درباره‌ی قرآن را تا حدزیادی مدیون مهندس بازرگان و زاویه‌ی نگاه او به‌ویژه در این کتاب هستم. روانش شاد!]

    ۱۰. تفسیر المیزان / سیدمحمدحسین طباطبایی / ترجمه‌ی سید محمدباقر موسوی همدانی / انتشارات اسلامی 

    ۱۱. قرآن‌پژوهی / بهاءالدین خرمشاهی / علمی فرهنگی

    ۱۲. گرایش‌های تفسیری در میان مسلمانان / ایگناس گلدزیهر / ترجمه‌ی سیدناصر طباطبایی / ققنوس

    ۱۳. تاریخ قرآن / محمود رامیار / امیرکبیر

    ۱۴. بیولوژی نص: نشانه‌شناسی و تفسیر قرآن / علیرضا قائمی‌نیا / پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی

    ۱۵. تحریف‌ناپذیری قرآن / محمدهادی معرفت / ترجمه‌ی علی نصیری / سمت

    ۱۶. بررسی تاریخی قصص قرآنی / محمد بیومی مهران / ترجمه‌ی محمد راستگو / علمی و فرهنگی

    ۱۷. اسباب النزول / واحدی نیشابوری / ترجمه‌ی علیرضا ذکاوتی قراگزلو / نشر نی

    ۱۸. متدولوژی تدبر در قرآن / عبدالعلی بازرگان / شرکت سهامی انتشار

    ۱۹. اطلس قرآن / شوقی ابوخلیل / ترجمه‌ی محمد کرمانی/ به‌نشر

    ۲۰. اسرائیلیات و تأثیر آن بر داستان‌های انبیا در تفاسیر قرآن / حمید محمد قاسمی / سروش

    ۲۱. الاشباه و النظائر فی القرآن الکریم / مقاتل بن سلیمان بلخی / ترجمه‌ی سیدمحمد روحانی و محمد علوی مقدم / علمی و فرهنگی
     
    ۲۲. تحلیل ساختار روایت در قرآن: بررسی منطق توالی پی‌رفت‌ها / علی معموری / نگاه معاصر

    ۲۳. تفسیر قرآن پاک / به‌کوشش علی رواقی / پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی 

    ۲۴. وجوه قرآن / حبیش تفلیسی / به‌کوشش مهدی محقق / دانشگاه تهران

    #مطالعات_اسلامی
    #قرآن_پژوهی
    #پیشنهاد_کتاب

    @mohsenhesammazaheri

    به زودی در قفسه:
    کتاب رمان باغ طوطی- زندگانی میثم تمار؛ مسلم ناصری
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
    کتاب رمان «آنک آن یتیم نظرکرده»؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر)/ به‌نشر
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب رمان گردان قاطرچی‌ها؛ داوود امیریان
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب روح ریحانی-فیلم‌نامه؛ محمدمهدی رسولی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • دوشنبه 25 اردیبهشت 1396

    رمان موسای عیسی علی مؤذنیکتاب رمان «موسای عیسی»؛ علی مؤذنی

    نوشتن از پیامبران اولوالعزم سخت است. اینجا به بهانه دو رمان قبلی همین آقای مؤذنی نوشته‌ام. اما این دو رمان از دو رمان قبلی، بهتر نوشته‌شده‌اند؛ حداقل این‌طور به نظر می‌رسد. شاید علت چاپ مجدد آن‌ها در سال ۱۳۹۴ هم همین باشد.

    این چهار رمان درباره چهار پیامبر اولوالعزم از نوح تا عیسی علیهم‌السلام در دو جلد مختصر و کم‌حجم ارائه شده‌اند. من هم آن‌ها را در مسیر رفتن به محل کار و دانشگاه، در شلوغی‌های اتوبوس و مترو خواندم. البته مترو خیلی بهتر است؛ هم تکان‌های کمتری دارد و هم روشنایی بیشتری.

    علی مؤذنی از سویی، ظاهراً ادبیات نمایشی خوانده است. از سوی دیگر هم یک نویسنده حرفه‌ای پرکار است. همین‌ها دست به دست هم داده تا کتاب‌هایش از جهت فنی، رضایت قابل‌قبولی را برای خوانندگان فراهم کند. هرچند ابهام‌های محتوایی هنوز باقی است. 
    او چهره شناخته‌شده‌ای در زمینه ادبیات دینی و دفاع مقدس است و از او تاکنون «ملاقات در شب آفتابی»، «کشتی‌بان دوست»، «موسای عیسی»، «مأمور»، «ظهور»، «نه آبی، نه خاکی» را خوانده‌ام و به زودی «ارتباط ایرانی» و «مفرد مذکر غایب»ش را می‌خوانم. از پیشنهادها و نظرات شما درباره آثار او استقبال می‌کنم.


    کتاب‌شناسی:

    عنوان کامل کتاب

    موسای عیسی

    نویسنده

    علی مؤذنی، متولد ۱۳۳۷

    ناشر

    انتشارات کتاب نیستان

    سایر

    چاپ اول، ۱۳۸۸: ۱۹۶ صفحه، رقعی، ۳۵۰۰ تومان (چاپ ۱۳۹۴: ۱۱ هزار تومان)


    به زودی در قفسه:
    کتاب رمان باغ طوطی- زندگانی میثم تمار؛ مسلم ناصری
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»- تقریظ‌های امام خامنه‌ای به کتاب‌های دفاع مقدس؛ علی شیرازی
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب روح ریحانی-فیلم‌نامه؛ محمدمهدی رسولی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • دوشنبه 18 اردیبهشت 1396


    امسال عزم جدی بر ارائه فهرست کتاب برای خرید از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نداشتم. اما فهرست زیر طی گفتگو با یک دانشجوی خوب سال‌اولی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در پیام‌رسان ایرانی «بله» متولد شد که با کمی تغییر اینجا هم می‌آید. فهرست بدی هم نشده است! هدف این فهرست،‌ معرفی کتاب‌های جدید نیست. بلکه کتاب‌های بهتر است. اصلاً هم جامع نیست ولی تنوع خوبی دارد!

    1. سانتاماریای سید مهدی شجاعی،‌جلد اول. مجموعه داستان کوتاه
    2. من او هم بهترین کار رضا امیرخانی است.
    3. مدیر مدرسه جلال آل احمد
    4. داود امیریان هم سه چهارتا کار نوجوانه و طنز دفاع مقدسی را داده کتابستان چاپ کرده‌اند
    5. جشن حنابدان،‌ قدمی،‌ سوره مهر
    6. من زنده‌ام،‌ معصومه آباد،‌بروج
    7. نیمه شبی در حله (اسم جدید: رویای نیمه شب) مظفر سالاری
    8. نفحات نفت امیرخانی که یادداشت است
    9. لحظه‌های انقلاب گلابدره‌ای، بهترین کتاب خاطرات انقلاب است (نشر معارف)
    10. اینک شوکران۱: مدق به روایت همسر شهید (روایت فتح)
    11. آه باشین، مزینانی (البته محتوا نداره!)
    12. جهان های اجتماعی حمید پارسانیا؛ (یادداشت- اگر علاقه‌مند به بحث‌های فلسفی و علوم اجتماعی هستید)
    13. تلخ‌ترین نوشته من،‌ حیدر رحیم‌پورازغدی
    14. جنگ دوست‌داشتنی،‌ سعید تاجیک (سوره مهر)
    15. کوچه نقاشها راحله صبوری سوره مهر (خاطرات فرمانده گردان،‌ابوالفضل کاظمی)
    16. حاشیه‌های مهم‌تر از متن،‌ علی الفت (بریده‌هایی از تاریخ معاصر)
    17. مردی در تبعید ابدی (نادر ابراهیمی)
    18. مردگان باغ سبز،‌ بایرامی (داستان درباره فتنه آذربایجان دوره شاه)
    19. این جبهه نیرو ندارد،‌ ابراهیم رئوف موسوی،‌ بسیج دانشگاه امام صادق. (یادداشت)
    20. لاف عشق، محمد جبارپور، بسیج دانشگاه امام صادق (یادداشت)
    21. یار کجاست؟ سفرنامه حج،‌ رحیم مخدومی
    22. نامیرا،‌ صادق کرمیار‌، نیستان
    23. زمین سوخته،‌ احمد محمود (کتاب خیلی قوی‌است. همان اوایل جنگ هم نوشته شده. اما متأسفانه ضدجنگ است!)
    24. از خارجی ها هم مزرعه حیوانات،‌ جورج اورول را باید خوانده باشید!
    25. حلزون‌های خانه به دوش،‌ شهید آوینی،‌ یادداشت
    26. سیاه‌چمن،‌ امیرحسین فردی،‌ سوره مهر
    27. شنیدم آقای قزوه هم رمان چاپ کردند: برادر انگلستان
    28. در بهشت شداد،‌ سفرنامه آمریکا،‌ جلال رفیع،‌نشر اطلاعات
    29. ایران آینده،‌ دکتر فیاض،‌ پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات، یادداشت
    به زودی در قفسه:
    کتاب رمان موسای عیسی؛ علی مؤذنی
    کتاب کتاب‌شناسی «نسیم سبز خاطره‌ها»؛ علی شیرازی
    کتاب رمان مأمور؛ علی مؤذنی
    کتاب راز آن ستاره-سرگذشت‌نامه شهید رضا چراغی؛ گل‌علی بابایی
    کتاب جبرئیل و دریا- فیلم‌نامه؛ علی شاه‌حاتمی
    کتاب روح ریحانی-فیلم‌نامه؛ محمدمهدی رسولی
    کتاب رمان خارجی جانِ شیفته؛ رومن رولان (فرانسه)
    کتاب رمان خارجی جنگ و صلح؛ تولستوی (روسیه)

  • نظرات() 
  • یکشنبه 17 اردیبهشت 1396

    کشتی‌بان دوست
    کتاب رمان «کشتی‌بان دوست»؛ علی مؤذنی

    نوشتن از داستانی که همه آن را می‌دانند،‌ سخت است. مگر چقدر می‌توان حرف جدید زد؟ مثلاً اگر قرار باشد داستان حضرت نوح را بنویسید، آخرش باید توفان بیاید و پسر نوح هم غرق بشود!

    رمان «کشتی‌بان دوست» از این جهت، موفق عمل کرده است؛ دو داستان مستقل دارد؛ داستان حضرت نوح و داستان حضرت ابراهیم. خوب و خلاقانه است. 

    پرداختن به روایت زندگی پیامبران اولوالعزم خدا از جهت دیگری هم دشوار است؛ هر چیزی را که نمی‌توان به آن‌ها نسبت داد!

    هر دو داستان، کم‌حجم هم هستند. (کشتی به روایت طوفان، ص ۱ تا ۷۶ و دوستی ۷۷ تا ۱۳۶) هر دو داستان، قرآنی هستند. هر دو داستان را پسندیدم؛ اما نه از جهت محتوایی. مثلاً در قضیه انحراف پسر نوح، مگر می‌شود مادر خیانت‌کارش نقش نداشته باشد و همه‌چیز تقصیر شیطان باشد؟!

    ناشر
    انتشارات کتاب نیستان (ناشر آثار سید مهدی شجاعی) این اثر را با ویرایش و اضافات جدید پس از سال‌ها منتشر کرده است. به نظرم کتاب «دوستی» که سوره مهر از او چاپ کرده است، همان بخش دوم این کتاب باشد. 

    نویسنده

    علی مؤذنی چهره شناخته‌شده‌ای در زمینه ادبیات دینی و دفاع مقدس است و از او تاکنون «ملاقات در شب آفتابی»، «کشتی‌بان دوست»، «موسای عیسی»، «مأمور»، «ظهور»، «نه آبی، نه خاکی» را خوانده‌ام و به زودی «ارتباط ایرانی» و «مفرد مذکر غایب»ش را می‌خوانم. از پیشنهادها و نظرات شما درباره آثار او استقبال می‌کنم.


    کتاب‌شناسی:

    عنوان کامل کتاب

    کشتی‌بان دوست

    نویسنده

    علی مؤذنی، متولد ۱۳۳۷

    ناشر

    انتشارات کتاب نیستان

    سایر

    چاپ اول، ۱۳۸۸: ۱۳۶ صفحه، رقعی، ۲۵۰۰ تومان


    به زودی در قفسه:
    موسای عیسی؛ علی مؤذنی
    مأمور؛ علی مؤذنی
    نسیم سبز خاطره‌ها؛ علی شیرازی
    جان شیفته؛ رومن رولان
    جنگ و صلح؛ تولستوی


        

  • نظرات() 
  • دوشنبه 7 فروردین 1396

    نظریه رمان

    مخاطب کتاب

    کتاب نظریه رمان، کتابی است برای مخاطبان دانشگاهی؛ استادان،‌ دانشجویان،‌ پژوهش‌گران و علاقه‌مندان به بحث‌های علمی در رشته‌های ادبیات، علوم ارتباطات، مطالعات فرهنگی و علوم اجتماعی.
    مخاطب عمومی از این کتاب،‌ استفاده چندانی نخواهد برد جز این‌که با نام برخی نویسندگان، داستان‌ها، اصطلاحات و مفاهیم و روندهای تحول رمان‌نویسی آشنایی سطحی پیدا خواهد کرد. البته همه این‌ها به شرطی است که بتواند با خواندن بحث‌های نظری و بنیادین، آزرده نشود و به مطالعه ادامه بدهد!

    نظریه و بنیان‌های نظری در رمان

    مترجم کتاب،‌ استاد حسین پاینده،‌ پژوهش‌گر صاحب‌نامی در عرصه مطالعات فرهنگی است. یک ریشه جدی مطالعات فرهنگی بریتانیا،‌ همین نقد ادبی بود که در آثار ویلیامز و تی‌اس الیوت و دیگران نمودار است. 
    برای امثال من که خواننده پُرخوانی هستیم، توجه به مباحث نظری و فنی می‌تواند سودمند باشد؛ چرا که منظرها و ابزارهای جدیدی برای مطالعه (خوب دیدن) کتاب به دستمان خواهد داد و بنیان‌های نظری سواد رسانه‌ای کتاب‌مان را تقویت خواهد کرد و خلاصه با شیوه‌های جدیدی می‌توانیم با کتاب‌ها مواجه شویم. به هر حال‌، شایان توجه است که اگر نقد ادبی‌ مبتنی بر نظریه باشد. هرچند مطالعه نظریه برای مخاطب عمومی‌، قابل توصیه نیست و او باید بهره خودش را از کتاب ببرد؛ او چه کار دارد که نویسنده درباره نسبت زمان و مکان در رمان خود را چگونه برقرار کرده است؟!
    هم‌چنین این دست کتاب‌ها بخش نسبتا مغفول رشته علوم ارتباطات هستند که مورد کم‌توجهی و بی‌مهری استادان و پژوهش‌گران این حوزه قرار گرفته‌اند.  هر چند تا حدودی نظریه فرهنگ معاصر یا درس‌هایی مثل نشانه‌شناسی به بعضی از مباحث این کتاب پرداخته‌اند.

    کتاب نظریه رمان

    کتاب «نظریه رمان» مجموعه مقالاتی است از نویسندگان غربی که عمدتا به ادبیات انگلیس و آمریکا پرداخته است. ریموند ویلیامز، پیتر فاکنر و... مقالات این مجموعه را نوشته‌اند. در مجموع،‌ این کتاب تلاش کرده است تا «رمان» را بهتر به ما بفهماند و این‌که چه تصوری از آن در دوره‌های اخیر وجود داشته است و چرا نویسندگان مختلف، متفاوت نوشته‌اند.
    این کتاب از چند جهت برای من مورد توجه شد:
    یکی-توجه به فلسفه و پرسش‌های اساسی درباره واقعیت، هستی و... 
    دیگری- مرور انتقادی سیر تاریخی رمان از گذشته (همین قرون معاصر!) تا پیش‌بینی آینده آن
    سومی- توجه به دوره‌های معرفتی: اثر مدرنیسم و پست مدرنیسم بر رمان
    چهارمی- توجه به مصادیق و داستان‌ها
    پنجمی-توضیحات خوب مترجم در پاورقی و ترجمه مناسب آن
    ششمی-دوست خوبم آقای محسن احمدی، مطالعه آن را پیشنهاد کردند که خودشان دانشجوی دکتری ادبیات هستند و ما به ایشان ارادت داریم.

    اطلاعات کتاب‌شناختی اثر:

    عنوان کامل کتاب:

    نظریه رمان

    نویسندگان:

    ریموند ویلیامز،  پیتر فاکنر، ایان وات،‌ دیوید لاج و دیگران

    مترجم:

    حسین پاینده (متولد ۱۳۴۱)

    ناشر:

    نشر نظر، با همکاری مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

    سایر توضیحات:

    چاپ اول، ۱۳۷۴، قطع وزیری، ۲۷۲ صفحه.

    چاپ جدید:

    انتشارات نیلوفر با تغییر در عنوان: نظریه‌های رمان؛‌ از رئالیسم تا پسامدرنیسم


  • نظرات() 
  • سه شنبه 12 بهمن 1395

    خانواده؛ محور زندگی در بحران‌های اقتصادی و اجتماعی

    کتاب رمان کلاسیک «خوشه‌های خشم»؛ جان اشتاین بک

    The Graphes of Wrath; John Ernst Steinbeck

    نویسنده

    جان استاین‌بک (که در فارسی به اشتاین‌بک شهره است)، متولد ۱۹۰۲ میلادی در کالیفرنیای آمریکا (متوفی ۱۹۶۸ میلادی) بابت نگارش خوشه‌های خشم (۱۹۳۹م)، جایزه پولیتزر را در سال ۱۹۴۰م دریافت کرد. در سال ۱۹۶۲ هم جایزه نوبل ادبیات را گرفت تا نامش را در زمره برترین نویسندگان قرن بیستم ثبت کرده باشد. عمده آثار او به فارسی ترجمه شده‌اند.

    موضوع داستان

    خوشه‌های خشم، روایت بی‌عدالتی و ظلم و بدبختی است که در دهه ۱۹۳۰ گریبان آمریکایی‌ها را گرفته بود. بخشی از ماهیت کثیف لیبرال‌سرمایه‌داری در آن سال‌ها بر همگان آشکار شده بود. این روایت در بستر سفر یک خانواده کشاورز آمریکایی از اوکلاهماسیتی به کالیفرنیا در جستجوی کار و زندگی بهتر اتفاق می‌افتد.

    یک اثر خوب و خواندنی

    خوشه‌های خشم، یک کار کم‌نظیر است. این کتاب در سال‌های آغاز جنگ جهانی دوم، حقارت بخشی از تمدن غرب را به تصویر کشیده است. آن سال‌ها اشتاین‌بک، گرایشات چپ داشت و حتی کتابش به دلیل همین گرایش‌های کمونیستی سوزانده شد!

    نقش مثبت خانواده در دوره بحران اجتماعی

    خوشه‌های خشم، داستان یک خانواده است و این مهم‌ترین ویژگی کتاب است. در بحرانی‌ترین شرایط اقتصادی و اجتماعی که کل جامعه فروپاشیده، یک خانواده آمریکایی را می‌بینید که با محوریت و تلاش‌های مادر خانواده به حیات خود ادامه می‌دهد. بهتر بگویم تلاش برای تداوم زندگی اجتماعی، در بستر خانواده و به همت مادر صورت می‌پذیرد.

    عنوان کامل کتاب:

    خوشه‌های خشم

    نویسنده:

    جان اشتاین‌بک (۱۹۰۲-۱۹۶۸م)

    مترجمان:

    شاهرخ مسکوب (۱۳۰۲-۱۳۸۴ش)، عبدالرحیم احمدی (۱۳۰۴ش-؟)

    ناشر:

    مؤسسه انتشارات امیرکبیر

    نسخه‌ای که من خواندم:

    چاپ پانزدهم، ‌۱۳۸۸، ۸۱۶ صفحه، قطع رقعی.

    به زودی در قفسه:
    کتاب «بینش تمدنی»؛ تقریری از کلام اجتماعی آیت‌الله میرباقری (کتاب فردا)
    کتاب «پیغام ماهی‌ها»؛ زندگی سردار شهید همدانی، گلعلی بابایی (نشر صاعقه،‌ نشر بیست‌وهفت)
    کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)
    کتاب رمان «جنگ و صلح»؛ لئون تالستوی (انتشارات نیلوفر)


    • نظرات() 
    • شنبه 9 بهمن 1395

      مطالعه مبارزات انقلاب اسلامی به مثابه یک فرایند تربیتی

      مدرسه انقلاب حسین فتاحی تصویر جلد کتاب

      کتاب «مدرسه انقلاب» رمانی است برای نوجوانان.

      این رمان داستان چند دانش‌آموز مدرسه‌ای در جریان مبارزات انقلاب اسلامی (به نظر حماسه سیزده آبان و تشکیل اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان) بود. کمال، حسین، علی، مجید، سعید و دوستان‌شان.


      چند نکته:


      1. ادبیات داستانی انقلاب اسلامی هنوز مظلوم است و جای کار فراوانی دارد.
      2. نقش تربیتی معلم مدرسه در این کتاب واقعا ستودنی است. خوب در آمده است.
      3. تجربیاتی که این دانش‌آموزان یاد گرفتند، رشدی که محقق شد، در واقع فرآیند تربیتی که برای آن‌ها اتفاق افتاد، جای مطالعه دارد. منظورم ضرورت مطالعه مبارزات انقلاب اسلامی به مثابه یک فرایند تربیتی است.
      4. پرداخت این کتاب به روحانیت، مسجد، تظاهرات، خانواده و... نیز زیبا بود.
      5. امیدبخشی و ایجاد روحیه خودباوری به نوجوانان، ضمن مرور نمونه‌های واقعی تاریخی (شکل‌گیری اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان) از برکات این کتاب است.

      لذت بردم. از نویسنده این کتاب که نمی‌شناسم‌ش، تشکر می‌کنم. (درباره نویسنده)


      مرتبط:

      کتاب «انقلاب اسلامی» | اندیشه‌های امام خامنه‌ای، به کوشش وحید مهدوی


      اطلاعات کتاب‌شناسی اثر:


      عنوان کتاب:

      مدرسه انقلاب

      نویسنده:

      حسین فتاحی، متولد 1336

      ناشر:

      تهران، مجموعه کتاب‌های قاصدک، انتشارات ذکر

      نسخه‌ای که من خواندم:

      چاپ ششم، 1387، 128 صفحه، 1900 تومان.
      (ویراست دوم)


      به زودی در قفسه:
      کتاب رمان «خوشه‌های خشم»؛ جان اشتاین بک (انتشارات امیرکبیر)
      کتاب «بینش تمدنی»؛ تقریری از کلام اجتماعی آیت‌الله میرباقری (کتاب فردا)
      کتاب «پیغام ماهی‌ها»؛ زندگی سردار شهید همدانی، گلعلی بابایی (نشر صاعقه،‌ نشر بیست‌وهفت)
      کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)
      کتاب رمان «جنگ و صلح»؛ لئون تالستوی (انتشارات نیلوفر)

    • نظرات() 
    • جمعه 8 بهمن 1395

      نویسنده: برادر مجید ابراهیمیان

      دوست عزیزم، مجید ابراهیمیان، دانشجوی کارشناسی‌ارشد ادبیات در دانشگاه علامه طباطبایی است. توجه به ملاحظات او، قطعاً در ارتقای سواد و نقد ادبی مؤثر است.

      رؤیایی که در نیمه‌شب می‌ماند

      سه بعد بررسی یک کتاب

      کتابِ "رؤیای نیمه‌شب" را از سه بُعدِ فرمی، محتوایی و ضرورتی می‌توان بررسی کرد.

      در آغاز باید گفت که هنر، و در اینجا ادبیات، از مادۀ خیال تغذیه می‌کند و کارش انبساط و انقباضِ نفسانی است. پس به‌نفسه ارزنده یا نیرزنده نیست. به بیانِ دیگر هنر وسیلۀ ترغیب و تبلیغ است. آنچه متمایزش می‌کند اندیشه‌ای است که در این ظرف ریخته می‌شود.

      از سوی دیگر همین ظرف (یعنی هنر و در اینجا ادبیات) با مظروف (یعنی اندیشه) مناسبت‌هایی دارد. هر اندازه این مناسبات مستحکم‌تر باشد، ضریبِ تأثیر بیشتر می‌شود. 

      و از جهتِ دیگر ظرفِ گفته‌شده خودش نیز دارای قواعدی است که هر اندازه آن قواعد در آن لحاظ شود ظرف یا فرمِ بهتری داریم که در نتیجه قدرتِ ترغیب و امکانِ ماندگاریِ آن اثر را افزایش خواهد داد.

      تفکیک فرم و محتوا

          گرچه در تفکیک یا عدمِ تفکیک فرم و محتوا بحث‌های فراوانی شده، اینجا این دو را تا حدودی جدا بحث می‌کنیم. 

      فرم

      در بحثِ فرم، این کتاب نواقصی دارد که به برخی اشاره‌ای می‌شود. 

      اولین مورد نداشتنِ تیپ است. تمامِ شخصیت‌ها به یک زبان صحبت می‌کنند، هرچند از طبقاتِ مختلفِ جامعه‌اند. 

      موردِ بعدی ناسازی‌های تاریخی است که بحثی مفصل می‌طلبد. اجمالاً اینکه این داستان در قرنِ هفتم و در شهری عربی (حله) روایت می‌شود، ولی هم توصیفات و هم کلماتِ داستان به اماکنِ معاصرِ ایرانی و واژگانِ متداولِ تهرانی پهلو می‌زند. بازاری که وصف می‌شود انگاری بازارِ تجریش است. واژۀ "شانس" کجای ادبیاتِ دیروز است؟ عشقی که در داستان موج می‌زند از علاقه است و بنا به تعریفی است که ما امروزی‌ها از آن داریم، نه مسلمانِ عربِ قرنِ هفتمی. یک اثرِ هنریِ تاریخی نیازمندِ ظرافت‌های ژرفی است که این اثر تا حدودِ زیادی فاقدِ آن است. 

      موردِ دیگر زاویۀ دید است. راویِ اول‌شخصِ داستان در جریانِ مستقیمِ مهمترین بخشِ داستان نیست. پس چرا باید این زاویۀ دید را برگزید؟ دلیلش جذابیت‌های نفسانی است که در بخشِ محتوا گفته می‌شود ان‌شاءاللّه. 

      تعلیقِ داستان قابلِ قبول است، گرچه در مواردی افراطی می‌شود. 

      ضرباهنگِ داستان نیز دچارِ افت و فرود است و گاهی ملال‌آور می‌شود. 

      سخن فراوان است، ولی در جمع‌بندیِ فرم می‌توان گفت که اثرِ موردِ بحث نه رمان و نه حتی داستان است. بیشتر به حکایاتِ ادبیاتِ کلاسیکِ شرقی می‌ماند که ذهنیاتِ نویسنده در آن جاری است تا واقعیت‌هایی که موجبِ همدلیِ مخاطب با متن می‌شود. مخاطبِ چنین فرمی کودکان و نهایتاً نوجوانانِ کم‌ارتباط با ادبیات‌اند که البته بازخوردهای موجود این مطلب را تصدیق می‌کند.

      محتوای اثر

          موضوعِ این اثر مذهبی است؛ جریانِ تشرفِ یکی از شیعیان به محضرِ حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه.

      پرداختی که برای این محتوا گزیده شده تا حدودِ زیادی مباینِ این موضوع است. صراحتاً روایتِ یک عاشقانۀ مذهبی است. ما می‌گوییم عاشقانه، شما چیزِ دیگری بخوانید!

       آنچه که این متن را به شمارگانِ بالا رسانده ربطِ چندانی به حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه، ندارد. اگر چنین بود، کتاب‌های فراوانی در این مورد نوشته شده و با وجودِ وضوح و اتقانِ بالایشان کمتر دیده شده‌اند. 

      جذابیت‌های نوجوانانه و نفسانیِ این کتاب در فضای سطحی‌نگریِ مذهبیِ حاکم بر غالبِ نسلِ جوانِ مذهبی، فرصتی مناسب برای جولانِ چنین آثاری را می‌دهد. کافی است نگاهی به آثاری از هنرهای دیگر، اعم از سینما و موسیقی، بیندازیم تا متوجه شویم که آنچه هنر را ارزشمند می‌کند، مقبولیتِ عمومی نیست، بلکه همین مقبولیت به ما کمک می‌کند که دریابیم جامعه تا چه اندازه با مبانی فاصله دارد یا ندارد. تذبذبِ افسارگسیختۀ نورسیدگانِ مذهبی تشخیصی میانِ جذابیت‌های جنسی و محبتِ حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه، قائل نمی‌شود. گناهِ این بی‌تشخیصی نه مستقیماً بر گردهٔ نویسنده است، نه مخاطبِ نوجوانِ این متن. در واقع با بروزِ چنین پدیده‌هایی باید پی به یک بیماریِ خطرناک برد که امید است طبیبان برای علاجش بیندیشند. بی‌توجهیِ اولیا به امرِ تربیت و وانهادنش به مدرسه، و در ادامه سطحی‌آموزیِ مدارس با توجه به قالبِ نابومیِ آن‌ها، از ریشه‌های این تذبذب است. 

      بحث در محتوا نیز به این کوتاه ختم نمی‌شود، ولی به همین‌ها بسنده می‌کنیم. ما مسلمانان برای هنر وظیفه قائلیم. آنچه محتوا را غنی از معارفِ دینی می‌کند هنر نیست، مبانیِ صحیحِ هنرمند است. پس پیش از هر حرکتی در هنر باید مسلمان تربیت کرد. اگر نکردیم، از این شبهات فراوان و فراوان خواهیم دید.

      ضرورت

          بحثِ پایانی ضرورت است که البته در حوزۀ بنده هم نیست و شاید کمی از انصاف خارج شوم.

       مختصر اینکه در اوضاعِ کنونی ضرورت‌های خطیرتری پیش آمده که بهتر است به آن‌ها پرداخت. 

      تشرفِ یکی از شیعیان به محضرِ حضرتِ صاحب، عجّل‌اللّه‌فرجه، در قرنِ هفتم و شیعه‌شدنِ آن شهر در نتیجۀ این تشرف، تذکری نیکوست. ایشان خواسته و آرزوی شیعیان، بلکه جهانیان، هستند. اما برای تحققِ ظهورِ آن گرامی باید زیرساخت‌هایی فراهم شود. باید مسلمانانی مسلط به مبانیِ دینی تربیت شوند. باید با فقر، فحشا، اسراف، اشرافی‌گری، سطحی‌نگری، بی‌بصیرتی و بسیاری از معضلاتِ عقیدتی و اجتماعی برخورد کرد و مردم و جوانان را متوجهِ حلّ این امراض کرد. 

      به نظر می‌رسد مادام که این مسائل حل نشده پرداختن به موضوعِ این کتاب، در بهترین محتوا و فرم هم، ضرورتی ندارد و این رؤیای خواستنی در همان نیمه‌شب خواهد ماند، مع‌الاسف.

      به زودی در قفسه:

      کتاب «مدرسه انقلاب»؛ رمان نوجوانان؛ حسین فتاح (انتشارات ذکر)
      کتاب رمان «خوشه‌های خشم»؛ جان‌اشتاین بک (مؤسسه انتشارات امیرکبیر)
      کتاب «بینش تمدنی»؛ تقریری از کلام اجتماعی آیت‌الله میرباقری (کتاب فردا)
      کتاب «پیغام ماهی‌ها»؛ زندگی سردار شهید همدانی، گلعلی بابایی (نشر صاعقه،‌ نشر بیست‌وهفت)
      کتاب «نظریه رمان»؛ حسین پاینده (نشر نظر- نیلوفر)
      کتاب رمان «جنگ و صلح»؛ لئون تالستوی (انتشارات نیلوفر)

    • نظرات() 
      • تعداد صفحات مطالب قفسه:22
      • ...  
      • 5  
      • 6  
      • 7  
      • 8  
      • 9  
      • 10  
      • 11  
      • ...  

      آمار وبلاگ

      • کل بازدید :
      • بازدید امروز :
      • بازدید دیروز :
      • بازدید این ماه :
      • بازدید ماه قبل :
      • تعداد کل مطالب:
      • آخرین بازدید :
      • روزآمد شده در: